Axırıncı Yol

axırıncı yol_üz qabığı

(povest)

Hәyatda üç yol var. Birinci, ikinci vә axırıncı yol. Әn pisi dә sonuncusudu. Gәrәk axırıncı yola düşmәyәsәn.

1

Evdә idi. Güzgünün qarşısında oturub özünә baxırdı. Üzündә, gözlәrinin әtrafında artıq qırışlar әmәlә gәlmәyә başlamışdı. Gözәlliyindәn әsәr-әlamәt belә qalmamışdı. Bu dәqiqәlәrdә bütün hәyatı gözlәrinin qarşısından keçirdi. Hәr şey yadında idi. Kaş ki baş verәnlәr olmayaydı. Bir anda olanları unudub xoşbәxt olmaq istәdi. Ancaq bu mümkün deyildi. İndi әtrafında heç kimi yox idi. Nә dostları qalmışdı, nә dә onu sevәn insanlar.

Hәmişә inanmışdı ki tale Allahın insana verdiyi bir yazıdır. İnsan doğulanda qarşısında ucsuz-bucaqsız yollar açılır vә o, bunlardan birini seçir. Bu yolların hәr biri sanki bir ömür yoludur vә insanların gәlәcәk taleyinin güzgüsüdür. Yollar qısa da olur, uzun da. Biri insana var-dövlәt gәtirir digәri isә yoxsulluq. Biri insanı xoşbәxtliyә aparır, o birisi isә bәdbәxtliyә yuvarlayır.

Bütün bunları düşündükcә özünün nә dәrәcәdә bәdbәxt olduğunu anladı. Vә bu zaman günahkar axtarmağa başladı. Kimiydi günahkar? Özü, yoxsa taleyi? Әgәr o bilsәydi ki qarşısında onu hansı bәdbәxtliklәr gözlәyir heç vaxt o yolu getmәzdi, heç vaxt. Әgәr tәzәdәn doğulsaydı, hәyatını yenidәn yaşasaydı buraxdığı sәhvlәri düzәldәrdi vә onu uçuruma aparan yolla getmәzdi. Ancaq bilirdi ki, hәyatda belә olmur.

2

Müstәntiq: Onları nәyә görә öldürmüsәn?
Qatil: Mәn onları öldürmәmişәm. Onlar özlәri bunu ediblәr.
Müstәntiq: Ancaq sәn onları mәcbur elәmәsәydin onlar bunu etmәzdi.
Qatil: Mәn onlarla oyun oynayırdım.
Müstәntiq: Nә oyun?
Qatil: Rus ruletkası, –azca fikirlәşdikdәn sonra:- Sәn Maral ovçusu filminә baxmısan? Baş rolda Robert De Niro oynayır. Mәn o filmә azı on dәfә baxmışam. On birinci dәfә dә baxmağa etiraz etmәrәm. Çox gözәl vә hәyati bir filmdi. Ümumiyyәtlә, filmdә baş verәnlәr mәncә hәyatda da baş verir. Bunu sәnә artıq sübut elәmişәm. Mәn kinoya vurğun olmasaydım Şәkәri vә o iki nәfәri öldürmәzdim.

Müstәntiq: Demәli Lamiyәnin valideynlәrini dә sәn öldürmüsәn?
Qatil: Әlbәttә mәn öldürmüşәm, bәs kim öldürüb.
Müstәntiq: Sәn onlarla da bu oyunu oynayırdın?
Qatil: Kişiylә oynamaq istәdim, ancaq mәnim tәklifim onun xoşuna gәlmәdi. Sözә baxsaydı bәlkә dә sağ qalardı. O, mәni mәcbur elәdi ki, onu gәbәrdim. Ancaq qadınla başqa cür oldu. Mәn onu bıçaqla elә yerindәcә vurdum, elә-belә. Arxadan zәrbә vurmaq xoşuma gәlmәsә dә mәn o hәyasızı öldürdüm. – Yenә dә bir qәdәr fikirlәşdikdәn sonra:- Öldürdüm ki, oyunumuza mane olmasın.

Müstәntiq: Bәs kişini necә öldürdün?

Qatil: Cibimdәn iki revolver çıxartdım. Birinin barabanını boşaldaraq ora bir güllә qoyub, ona sarı uzatdım. O, әvvәlcә revolveri götürmәk istәmirdi, ancaq mәn tәkid etdikdәn sonra götürdü.

Müstәntiq: Sonra nә oldu?

Qatil: Sonra biz oyunumuza başladıq. O, revolveri dirәdi başına vә tәtiyi çәkdi. Birinci dәfә atәş açılmadı. Mәn revolveri ondan alıb, barabanı firlatdıqdan sonra ona verәndә o mәni vurdu. Güllә ayağımdan dәydi. Yaxşı ki, ayağımdan dәydi. Yoxsa mәn onu öldürә bilmәyәcәydim.

Müstәntiq: Sonra nә baş verdi?
Qatil: Atәş açdım, kişi öldü.
Onun dediklәri müstәntiqin fikirlәri ilә üst-üstә düşürdü. İndi әmin oldu ki, bıçağın qulpundakı әl izlәri vә yerdәki qan lәkәsi bu şәxsә mәnsub idi.
Müstәntiq: Sәnin mәsәlәn aydındır. Demәyә başqa sözün yoxdur ki?
Qatil: Sonda onu deyә bilәrәm ki, sudan tapdığınız o polis ölmәzdәn qabaq mәnә yalvarırdı ki onu buraxım. Ancaq onun da aqibәti o birilәr kimi oldu.
Müstәntiq: Sәnә söz verirәm ki, -o ayağa qalxdı,- sәn hәbsxanada çürüyәcәksәn.

Mәhkәmәdә ona iyirmi il iş kәsdilәr. Ancaq iki ildәn sonra onu hәbsxanada asılmış vәziyyәtdә tapdılar. Deyilәnә görә uzun müddәtә azadlıqdan mәhrum olduğuna dözmәyib, özünә qәsd etmişdir…

3

Lamiyә yorucu seksdәn sonra çarpayıda uzanaraq kötüyü pamadaya batmış siqaretin külünü yerә tökürdü. Dәrin fikrә getmişdi. Keçmişini xatırlayırdı. Bu dәqiqәlәrdә növbәti müştәri gәlmәliydi. Müştәri, çünki o, bu sәnәtә başlayandan kişilәrә artıq başqa gözlә baxmağa başlamışdı. Kişilәr ona demәk olar ki, fasilәsiz baş çәkirdi, dalbadal. O, belә gözәl olmasaydı yәqin ki müştәrilәr arasındaki interval daha uzun olardı. Hәtta qızın yuva yoldaşları ona paxıllıq edirdilәr, pul qazanmaqdan ötrü istәnilәn mәblәğә razılaşırdılar. Lamiyә kimilәri isә çәtin әlә düşür. Hә… o mükәmmәl qadın idi… Bu dәfә Lamiyә çox yorulmuşdu, hardasa tәxminәn qırx nәfәri yola vermişdi. Ayaqlarının arası sürtülmәdәn bәrk ağrıyırdı. Yan otaqdan Roza xalanın sәsi qәldi. Deyәsәn Lamiyәni çağırırdı. Qız tez paltarını geyinib otaqdan çıxdı. Roza xala onu görcәk yanına çağırdı.

-Ala bu pul sәnin, -deyib, iri miqdarda pulu ona uzatdı.

Canından, bütün hәrәkәtlәrindәn yorğunluq tökülәn Lamiyә pulu götürüb saymadan çantasına qoydu vә Axırıncı yol barını tәrk etdi. Hava qaralmağa başlasa da uzaqlarda günәşin qızartısı hәlә tam çәkilmәmişdi. Gün elә gәlib keçirdi ki, Lamiyәnin bundan xәbәri olmurdu.

Havada payızın nәfәsi duyulurdu. Ağacların saralıb-solmuş yarpaqları yerә tökülürdü. Әtraf sanki qәhvәyi rәngә boyanmışdı. Dumanlı, bir az da çiskinli hava bu harmoniyanı tamamlayırdı. Hava o qәdәr tutqun idi ki bir neçә addımdan o yana göz-gözü görmurdü. Belә vaxtlarda yol qәzaları baş verdiyindәn avtomobillәr dә sürәti azaltmışdılar. Küçәdә gediş-gәliş azalmışdı. Lamiyәnin yaşadığı yer elә dә uzaq olmadığından evә adәtәn piyada qayıdırdı. Asta-asta yolla gedirdi. Yolun qırağında orta yaşlı bir qadın soyuqdan üşüyürmüş kimi büzüşmüş halda skamyada oturmuşdu. Lamiyә ona diqqәtlә baxırdı. Birdәn arxa tәrәfdәn kimsә qadına yaxınlaşıb bir anda sumkasını әlindәn dartaraq dumanlıqda gözdәn itdi. Arvad nә qәdәr qışqırıb hay-küy salsa da, heç kim ona fikir vermirdi. Gördüyündәn qorxuya düşәn Lamiyә sürәtini bir az artırdı. İndi o, iti addımlarla gedirdi, evә tez çatmaq istәyirdi.

Qız artıq evә çatmışdı. Qapını açıb otağa girәn kimi telefon zәng çaldı. Lamiyә dәstәyi götürdü. Xәttin o biri ucunda Şәkәr idi, onun rәfiqәsi. Şәkәr istәyirdi ki, gәlib gecәni onunla birgә qalsın. İkisi dә Axırıncı yol barında işlәsәlәr dә Lamiyә bu gün ondan tez çıxmışdı. Әslindә evlәri dә bir-birindәn uzaqda deyildi. Şәkәr başqa qızlarla qalırdı. Ancaq bu gün istәyirdi ki Lamiyәnin yanında gecәlәsin.

Lamiyә ayaqqabılarını vә uzun qәhvәyi rәngli plaşını çıxarıb stulun başına ataraq televizorun qarşısında әylәşdi. Axşam xәbәrlәrini verirdilәr. Aha, deyәsәn kiminsә qәtlindәn danışırdılar. Dәnizdә bir polisin meyidi tapılmışdı. Ekspertizanın rәyinә görә sudan tapılan polisi qatil güllә ilә beyin nahiyәsindәn vurmuşdur. Maraqlıdır ki, silahın tәtiyindә tapılan әl izlәri qәtlә yetirilәn polisә mәnsub idi. Atәş revolverdәn açılmışdır. Ekspertizanın bir versiyasına görә dә polis özünә qәsd etmişdir. Meyid iki gündәn çox suda qaldığından tanınmaz hala düşmüşdü.

Lamiyә qalxıb mәtbәxә keçәrәk yemәk hazırlamağa başladı. Bir azdan qapının zәngi çalındı. Bu, Şәkәr idi. Qız içәri keçәr-keçmәz başladı:

-Onlarla mübahisә elәmişәm. Üzlәrini görmәk istәmirәm.

-Kimnәn mübahisә elәmisәn? -Lamiyә soruşdu.
-Qaldığım qızlarla. Özümә ayrı ev tutacağam. Bu gecә sәninlә qalmaq istәyirәm.
-Keç içәri bir az yemәk yeyәk. Mәndә yaxşı bir film var, sonra da ona baxarıq.
-O nә filmdi elә? -Şәkәr soruşdu.
-Sәn Kventin Tarantinonun Ceki Braun filminә baxmısan?
-Әlbәttә. Mәmnuniyyәtlә yenә baxardım.
-Yaxşı, gәl otur çörәyimizi yeyәk.
Lamiyә mәtbәxdә süfrә açmışdı. Onlar hәvәslә süfrә başına keçdilәr. Şәkәr ayağa qalxıb özünә çay süzdü.

-Yemәkdәn qabaq mütlәq çay içmәliyәm.
-Ay sәni, çörәk almaq yadımdan çıxıb.
Güldülәr.
-Şәkәr, sәn darıxma, çayını içincә mәn gәlirәm.
Lamiyә cәld plaşını geyinib evdәn çıxdı. İti yerişlә yaxınlıqdakı әrzaq dükanına üz tutdu. Ancaq gec olduğundan ora bağlı idi. Fikirlәşdi ki, gedib başqa yerdәn alsın. Dörd tin qabaqda, daha doğrusu mәhәllәnin başında bir dükan sutkanın iyirmi dörd saatını işlәyirdi. Ora mütlәq açıq olmalı idi…

Şәkәr mәtbәxdә idi. Yemәyә әl vurmadan Lamiyәni gözlәyirdi. Bu zaman qapı döyüldü. Çay içә-içә qapıya yaxınlaşdı. Lamiyәnin qayıtdığını zәnn edәrәk soruşmadan qapını açan Şәkәr yerindә quruyub qaldı. Qarşısındakını görәndә canına titrәmә düşdü. Әlindәki stәkan yerә düşüb parça-parça oldu. Bu, Lamiyә deyildi. Üzü bağlı, orta boylu bir kişi idi. Sol әlindә nazik uzun bir bıçaq tutmuşdu. O, salamsız-kәlamsız özünü içәri dürtdu. Sağ әliylә qızı itәlәdi vә o, müvazinәtini itirib yerә yıxıldı.

-Qorxma, mәn sәni öldürmәyәcәyәm. Adın nәdi? -O, qızın adını yaxşı bilirdi. Sadәcә olaraq hәr dәfә cinayәt etmәyә hazırlaşanda qurbanlarına bu sualı verirdi. Buna bir növ adәt etmişdi.

-Şәkәr. -titrәk sәslә cavab verdi.

-Şirin. Sәni rәfiqәlәrin belә çağırır, düzdürmü? Ancaq mәn sәnә Şәkәr deyә müraciәt edәcәm. Bir sualıma cavab ver. –O, danışığına bir qәdәr ara verәndәn sonra davam etdi- Sәn kinoya baxmağı xoşlayırsan? Şәxsәn mәn kinonun dәlisiyәm. Kventin Tarantinonun Quduz itlәr filmindә Maykl Medisonun polisin qulağını kәsәndә mәn özümü onun yerindә hiss edirәm. O filmә baxanda mәndә bir adamın qulağını bax bu bıçaqla -әlindәki bıçağı ona göstәrir- kәsmәk arzusu yaranır. Ancaq mәn sәnin qulağını kәsmәk istәmirәm. Sәnә daha yaxşı bir sürpriz hazırlamışam.

Şәkәr istәdi özünü müdafiә etmәk üçün bir söz desin, ancaq bacarmadı. Qorxudan qızın dili tutulmuşdu. Hәtta fikirlәşә dә bilmirdi. Hiss etdi ki, hәr şeyin sonu gәlib çatdı.

-Sәn yәqin ki Mayk Çiminonun Maral ovçusu filminә baxmısan. O filmdә baş rolu Robert De Niro oynayır. Sözün açığı, bu heç dә vacib deyil. Vacibi odur ki, o filmdә nә baş verir. Vәtәnpәrvәr iki dost Amerikanın azadlığı uğrunda Vietnama gedirlәr. Hadisәlәr 1968-ci ildә baş verir. Sәn yәqin başa düşdün mәn nә demәk istәyirәm. Onlar Vietnama müharibәyә gedirlәr. Ancaq orda әsir düşürlәr. Vietnam әsgәrlәri dә onları rus ruletkası oynamağa mәcbur edir. Bilirsәn bu nә demәkdi?

Şәkәr ona qulaq assa da, nәdәn danışdığını anlamırdı. Bircә yadında rus ruletkası sözlәri qaldı.

-Sәn mәni yәqin ki, düz başa düşdün. –Quldur davam etdi.- O әclaflar әsirlәrә özlәrini öldürmәyi әmr edirdilәr. Vә bu yolla da qumar oynayırdılar.

Uzun monoloqdan sonra o, әlindәki bıçağı qırağa qoyub cibindәn iki revolver çıxartdı. Birinin barabanını boşaldıb orda yalnız bir güllә saxladı vә barabanı fırladıb revolveri hazır vәziyyәtә gәtirdikdәn sonra onu qıza uzatdı. Şәkәr quldurun bunu nә üçün etdiyini başa düşdü. İstәyirdi ki, qız özünü vursun. O, revolveri götürmәdi. Bu zaman qatil әlindәki revolverlә qızı nişan aldı vә onu götürmәyi әmr etdi. Artıq ölәcәyini yәqin edәn Şәkәr müti qul kimi onun dediklәrini etdi. Nә olar, olar, deyә tәtiyi çәkdi. Revolverdәn atәş açılmadı. Bu dәfә qızın bәxti gәtirdi. Qatil revolveri onun әlindәn alıb barabanı bir dә firlatdıqdan sonra yenә ona uzatdı. Şәkәr bu dәfә dә tәtiyi çәkdi, ancaq yenә dә atәş açılmadı. Qatil sonuncu dәfә onu fırladıb silahı qıza uzatdı vә dedi ki, bu dәfә bәxti gәtirsә, onu buraxacaq. Әli әsә-әsә revolveri götürdü vә gicgahını nişan alıb dayandı, tәtiyi çәkmәdi.

-Atәş aç! -Qatil qışqırdı.
Şәkәr tir-tir әsirdi.
-Atәş aç! –O yenә dә qışqırdı.
Şәkәr tәtiyi çәkdi. Bu dәfә atәş sәsi eşidildi. Qatil üzündәki maskanı çıxartdı. Onun üzündә iyrәnc bir tәbәssüm vardı. Tutduğu әmәlinә görә sevinirdi. Birdәn arxadan qışqırıq sәsi eşitdi. Geri dönәndә Lamiyәni gördü.

-Bu sәnsәn? -Lamiyә onu görәn kimi tanıdı.

Qatil onun üstünә cummaq istәyәndә Lamiyә özünü itirmәdi. Cәld küçәyә atıldı vә qışqıra-qışqıra çörәk aldığı dükana doğru qaçmağa başladı. Qatil başa düşәndә ki onu tuta bilmәyәcәk tez aradan çıxdı.

4

Pepito kafedә, pәncәrәyә yaxın yerdә oturub Vüsalı gozlәyirdi. Kafedә insan әlindәn tәrpәnmәk mümkün deyildi. Hava soyuq vә külәkli olduğundan camaat özünü isti yerә vermişdi. Bir azdan Vüsal gәlib çıxır. Pepito onu görcәk:

-Bura mәnim xoşüma gәlir. Hәrdәn vaxt olanda uşaqlarnan yığışırıq –deyib, arxayın baxışlarla onu süzür.

-Hә, pis deyil. Mәn gecikmәdim ki?
-Yox, lap vaxtında gәldin.
-Nә içirsәn? -Vüsal tәklif etdi.
Pepito masaya dirsәklәndi, bununla özünü bir növ ona yaxın etdi.
-Özün bilirsәn. Mәndәn soruşanda spirtli içki içirsәn, deyirәm, yox. Sәncә pivә spirtli içkidi? Düzdü, onun tәrkibindә spirt var, ancaq çox azdı. Mәn buna spirtli içki demәzdim. Belә fikirlәşirәm ki, gәrәk hәyatda hәr şeyin dadına baxasan. Hәtta narkotikanın da. Amma hәddivi aşmayasan. Sadәcә, bәzilәri bu limiti gözlәmir. Mәn onları iradәsizlәr adlandırıram.

-Sәn insanları kateqoriyalara bölürsәn? -Vüsal maraqlandı.

-Mәn bölmürәm, onlar artıq bölünüblәr, -fikirlәşdikdәn sonra- tәbiәt tәrәfindәn. Düzdür, mәn heç bir narkotikadan istifadә etmәsәm dә, özümü iradәli insan sayıram. Әgәr iradәli olmasaydım özümә hörmәt dә etmәzdim. O zaman mәn heç nәydim. Başa düşürsәn? Hәyatda üç yol var. Birinci, ikinci vә axırıncı yol. Әn pisi dә sonuncusudu. Gәrәk axırıncı yola düşmәyәsәn.

-Yaxşı, onda sәn özün hansı yolla gedirsәn?

-Mәn ikinci yoldayam. Çünki birinci yolla getmәk çox çәtindir, eyni zamanda şәrәfli. Buna baxmayaraq birinciyә can atıram. Hәr kәs ora can atır, hәr kәs o yolla getmәk istәyir.

Vüsal dostunun monoloquna qulaq asa-asa gözüylә ofisantı axtarır ki, pivә sifariş etsin. Sonra sakit laqeyid bir sәslә söhbәtin istiqamәtini dәyişir.

-Eşitdiyimә görә Lamiyә Sumqayıtda qalır.
Pepito masanın üstündәki uinston qutusundan bir siqaret götürüb yandırdı:
-Bunu sәnә kim dedi?
-İnstitutda o qız haqqında yaman şayәlәr gәzir. Görәsәn düz deyirlәr?
-Düz deyirlәr. Mәn özüm bunun şahidi olmuşam. Unut o qızı. Onun yolu mәlumdu.

-Mәncә qadınların hamısı belәdi –o, dәrindәn ah çәkdi.
-Belәdi, ancaq -bir az fikirlәşdikdәn sonra,- eyni zamanda belә deyil. Bu bir şәrti kompleksdir. Tәbiәt tәrәfindәn onların beynindә proqramlaşdırılıb. Şәrtidir, ona görә ki, düşdüklәri situasiya onlara tәsir edir. Yәni onlar daxildә fahişә olsalar belә bu yolu seçmәyә dә bilәrlәr, namuslu qadın obrazında qalarlar.
-Mmm, bilmirәm, nә deyim, -bir az duruxdu. Baxışlarını kafedәkilәrin üzündә gәzdirdi.

Elә bu zaman ofisantı görür vә әlinin işarәsi ilә onlara yaxınlaşmasını bildirir. Ofisant bütün işlәrini qoyub dәrhal onlara yaxınlaşdı. Pepito isә öz sualını vermәyә bilmәzdi:

-Mәnim sәnә bir sualım var, -deyәrәk üzünü ofisanta tәrәf tutdu.- Sәncә qadınların hamısı fahişәdir?

Ofisant qız tәәccüblә, bir qәdәr dә әsәbi sәslә:
-Yox, onu kim deyir elә? -Sual deyәsәn onun xoşuna gәlmәdi.
-Mәnim dostum belә düşünür, –o Vüsala işarә etdi.- Mәncә bu sözdә bir hәqiqәt var, -yenә bir anlıq fikirlәşdikdәn sonra:- Bizә pivә gәtir, -ardınca әlavә etdi,- zәhmәt olmasa. Ofisant uzaqlaşan kimi Pepito әllәrini masanın üstünә qoyaraq arxaya söykәndi.

Özündәn razı bir tәrzdә gözlәrini Vüsala zillәdi. -Sәn onun üzündәki ifadәni gördün?
-Yaxşı ki, qayıdıb sәnә başqa bir söz demәdi.

-Ancaq mәn sәnә bir şeyi demәdim.

-Nәyi? –Vüsal maraqlandı.

-Hәyatda “istisna qanunu” deyilәn bir şey dә var. Bu nәzәriyyәyә әsaslanıb deyә bilәrәm ki, istisna olunan qadınlar fahişә deyil.

-Onu kim deyir elә?
-Bu Arestotelin nәzәriyyәsidir. Vә mәn bu nәzәriyyәyә inanıram.
-Mәn görürәm sәn çox ağıllı adamsan.
-Sәn yәqin sevgiyә inanırsan -deyә Pepito qәribә bir maraqla Vüsalın gözlәrinә baxdı. Sanki sualın әn düzgün cavabını ordan oxumaq istәyirdi.
-Mmm… sevgi әslindә xәstәlikdir. Mәncә buna hәr iki tәrәf tutulanda gözәl olur. Әks halda o, pis xәstәlikdir. Belә olan halda sağlam qalmaq daha yaxşıdır.
-Mәncә sәn haqlısan. –Araya sakitlik çökdü.- Görәsәn Lamiyә niyә bu yola düşüb?

-Deyirlәr onun valideynlәri rәhmәtә gedib.
-Hә, mәn dә eşitmişәm, -o bir az tutldu.- Pivә harda qaldı, -deyib ucadan qışqırdı.

Bayaqdan ağıllı, sәbrli danışıqlarıyla çox sakit görünәn dostunun birdәn-birә özündәn çıxması Vüsala qәribә göründü.

5

Sәhәr saat altını göstәrirdi. Günәş tamam görünmәsә dә, binaların arxasından öz xırda zәrrәciklәrini әtrafa sәpәlәmişdi. Sumqayıt yavaş-yavaş oyanmağa başlayırdı. Sәhәrin bu vaxtı küçәlәrdә kimsә görünmürdü, ancaq adamlar tәk-tәk avtobus dayanacaqlarına tәrәf axışırdılar. Parklarda, ağacların altında kimisi itini gәzdirir, kimisi dә, әsasәn dәniz qırağında yaşayanlar, idmanla mәşğul olurdular. Bu dәqiqәlәrdәn zövq alan süpürgәçilәr küçәlәri tәmizlәyirdilәr. Sәhәrin bu çağında havadan oksigen iyi gәlirdi.

Lamiyә işsiz olduğundan rәfiqәsi Şәkәr ona yardım edirdi. Hәr bazar günlәri kinoya gedirdilәr. Seansdan sonra isә Şәkәr ona halal saydığı qazancından bir hәftә dolanmaq üçün pul verirdi. Hәr dәfә pulu ona verәndә Lamiyә qaytaracağına söz verirdi, ancaq sözünün üstündә durmurdu, daha doğrusu dura bilmirdi. Cünki o, kimsәsiz idi. Bu dünyada ona dayaq olan rәfiqәsi vә qәlbindә yaşatdığı valideynlәrinin ruhu idi. Hәyat onu elә bil küncә dirәmişdi, hәr şeyini әlindәn almışdı, indi dә namusunu.

Lamiyә yolun qırağıyla asta-asta gedirdi. Dünәnki gecәnin gәrginliyi hәlә canından çıxmamışdı. Lәng yerişindәn vә üzünün yorğun ifadәsindәn hiss olunurdu ki, gecәni yatmamışdı. Evә gedirdi. İstәdi yolüstü özünә bazarlıq etsin. Bunun üçün dә o, yaxınlıqdakı bazara üz tutdu. Bilirdi ki Fatma xala onun bazarlıq payını ayırıb, gәlişini gözlәyir. Lamiyә sәhәrlәr hamıdan tez dururdu, daha dәqiq desәk onu görәnlәr belә fikirlәşirdilәr. Әslindә isә gecәlәr vaxtını rәfiqәsiylә vә digәrlәrlә keçirdiyindәn sәhәrә qәdәr işdә olurdu, әgәr belә demәk olarsa…

-Salam Fatma xala, nәtәrsәn. Mәnim bazarlığım hazırdı?
Onu görәn satıcı oturduğu yerdә dikәldi.
-Sәnin bazarlığın hazır döyül. Mәn elә bilirdim gәlmәyәcәksәn. Bir dә ki, tәrәzi xarab olmuşdu.
Fatma xala qızın nә alacağını әzbәr bilirdi. Hәr gün olmasa da, hәftәnin beş gününü eyni şeyi alırdı. Hәrdәn elә olurdu ki, Lamiyә arvada borclu qalırdı, aldıqlarının pulunu sәhәrisi gün, yaxud da iki gündәn sonra çatdırırdı. Fatma xala da hәrdәn tәrәzinin xarab olduğunu bәhanә gәtirirdi. Ancaq onlar bir-birini yaxşı başa düşürdü.

-Yaxşı, mәnә bir kilo kartof, yarım kilo badımcan, iki acı bibәr, holland pendiri, bir dәnә iri portağal vә beş yüz qram cörәk ver.

-Nә?

-Sәn bilirsәn İspaniyada çörәyi çәki ilә satırlar? -Lamiyә arvadın üzündә anlaşılmaz ifadәni gördüyü üçün dedi.

-Yox.

-Onlar çörәk alanda demirlәr, mәnә bir çörәk ver. Mütlәq çәkini bildirirlәr. Çünki sendvic, yaxud da başqa bir şey hazırlayanda әvvәlcәdәn nә qәdәr çörәk lazım olacağını bilirlәr. Sәn orda iki yüz әlli qramlıq, yarım vә bir kiloluq çörәk istәyә bilәrsәn. Yaxud da sәnә lazım olan qәdәr çörәk doğrayıb verә bilәrlәr. Mәnә elә gәlir ki, belә daha yaxşıdı. Çünki hәr kәs yediyi qәdәr alsa, sәhәrlәr quru çörәk yemәz.

Fatma xala qızın dediklәrini bir salafan torbya yığıb ona uzatdı. Lamiyә onları götürdü, pulu vermәzdәn qabaq portağalın tәzә olub-olmadığını soruşdu vә arvadla sağollaşaraq çıxıb getdi. Evә çatanda qapıda bir az lәngidi. Әli dolu idi. Birtәhәr sumkasından açarı çıxarıb qapını açdı. Әlindәkilәri elә girәcәkdә yerә qoyub içәri keçdi. Masanın üstündәn iki gün qabaq içdiyi pivә butulkalarını götürüb zibil qabına ataraq soyuq duş qәbul etmәk üçün hamam otagına keçdi. Bir az tәrlәmişdi. Hiss etdi ki, bәdәnindәn vurduğu әtirdәn başqa kişi iyi gәlir. Başladı özünü iylәmәyә. Seksdәn sonra özünü iylәmәk ona xüsusi lәzzәt verirdi. Suyu açıb duşun altına girdi. Su bәdәninә dәydikcә canı rahatlaşırdı. Tez yuyunub hamamdan çıxdı. Qurulanmadan özünü çarpayıya atdı. Yaş halda uzanıb dincәlmәkdәn xoşlanırdı. Yorğun olduğundan tez dә yuxuya getdi.

Son vaxtlar Lamiyә özünü pula satırdı. Bununla belә fahişә olmasıyla razılaşmırdı. Әslindә fahişәliyә olan meylini özündә hәlә uşaqkәn aşkar etmişdi. Sadәcә olaraq cәmiyyәtin bu işә pis baxdığından özünü elә aparırdı ki, o fahişә deyil vә heç vaxt bu yolun yolçusu olmayacaq. Ancaq nә qәdәr olmasa da, o, artıq bu işlә mәşğul olurdu. Deyirdi ki, bu müvәqqәti bir qazanc yoludur vә yaxşı iş tapan kimi bu qәdim peşәdәn әl çәkәcәk, mütlәq әl çәkәcәk. Lakin get-gedә onu tanıyanlar çoxalırdı vә bu da başqaları ilә onun arasında gözә görünmәz bir sәdd çәkirdi. Ola bilsin özünә әziyyәt vermәk istәmirdi. Gördüyü iş kafelәrdә bütün günü müştәrilәrә xidmәt edәrәk ayaq üstә dayanmaqdan daha asandır. O, bunları yaxşı bilirdi vә hәr şeyin, bütün hәyatının üstündәn xәtt çәkmişdi. Nәdәnsә gәlәcәyini hәmişә dumanlı görürdü. Ancaq bu dәfә duman yavaş-yavaş çәkilirdi.

Lamiyә çılpaq uzanmışdı. Dәrin yuxuda idi. Üzündәki mәmnun ifadәdәn bilmәk olardı ki, yaxşı yuxu görür. Bu zaman evin qapısı döyülür. Qapının arxasındakı adam zәngin xarab olduğunu başa düşdükdәn sonra qapını daha da bәrk döymәyә başlayır. Bu sәs Lamiyәnin yuxusunu qarışdırır. Ona elә gәlir ki anası pәncәrәni döyür. Yuxudan alayarımçıq oyananda sәsin qonşudan gәldiyini zәnn edir. Sonradan başa düşür ki bu, onun qapısıdır. Gәlirәm, -deyib xalatını geyinә-geyinә dәhlizә yaxınlaşaraq soruşmadan qapını açır.

-Zәhlәm gedir mәni yuxudan oyadanda. Keç içәri, -deyib Şәkәri evә dәvәt edir.

-Gәlәn dәfә qapının üstündә yazarsan ki, “yatıram, mәnә mane olmayın”. Bir dә ki, yatmaq vaxtı deyil. İndilәrdә mәnә zәng vuracaqlar. Dünәnkilәr bu dәfә yaxşı fiesta edәcәklәrinә söz veriblәr. Sәni isә xüsusi dәvәt ediblәr.

-Olmaz o fiestadan. Sәhәrә qәdәr çaxır içirsiz. Sonra da iki gün özümә gәlә bilmirәm.

-Lamiyә, -Şәkәr üzündәki qeyri ciddiliyi yığışdırdı,- zarafat elәmirәm. Sәn mәnimlә gedәcәksәn, özü dә nә qәdәr desәn verәcәklәr.

-Mәn fahişә olmaq istәmirәm. –Lamiyә hәmin anda dediyi sözlәrә özü dә inanmadı.
Hәr ikisi bir qәdәr susdular. Bu qısamüddәtli pauzadan sonra Lamiyә soruşdu:
-Nә vaxt?
Lamiyә vә Şәkәr, onlar özlәrini dünyanın әn yaxın rәfiqәlәri sayırdılar. Şәkәr hәmişә ona kömәk edirdi. Lamiyә dә, mәğrur olmağına baxmayaraq, rәfiqәsi olduğu üçün ondan pul götürürdü. Borclu olanda özünü narahat hiss edirdi. Bunun üçün dә onunla razılaşırdı.

-Mәn elә bilirdim ki, sәn mәni tәk qoymayacaqsan.

Qaranlıq idi. Qızlar taksidәn düşüb hәlә bir qәdәr piyada getmәli oldular. Lamiyә yol boyu Şәkәri öz suallarıyla dәng elәmişdi. Bura haradı belә? Biz hara gedirik? Mәni hara aparırsan? Deyәsәn, Şәkәr ünvanı bir az unutmuşdu, daha doğrusu sәhv salmışdı. Bütün günahları da sürücünün üstünә atırdı.

-Buna bax, yerindәn duran taksi sürür!

Şәhәrin lap ucqarında, әl-ayaq çәkilәn yerindә idilәr. Әtrafda bina görünmürdü. Dәbdәbәli villalar insanda kәnd tәәssüratı yaradırdı. Hәyәtlәrdәn it hürüşmәlәri eşidilirdi. Küçәlәrdә işıq olmadığından adamı lap vahimә basırdı.

-Şәkәr, bәlkә qayıdaq?
-Hә, yadıma düşdü. Buraynan düz gedib sola dönәcәyik.
Şәkәr әvvәllәr bura bir neçә dәfә gәlmişdi. Bu dәfә qaranlığa düşdüklәrindәn çaşmışdı, hara gedәcәyini bilmirdi. Nәhayәt, dörd tәrәfi hündür hasarla әhatә olunmuş evin darvazası ağzında dayandılar. Bir qәdәr gözlәdilәr. Şәkәr әlini uzadıb qapının zәngini basanda:

-Sәn әminsәn ki bu evdi? -Lamiyә soruşdu.
Bu zaman kimsә evdәn çıxıb hәyәtin giriş qapısına tәrәf addımladı.
-Yüz faiz, mәn onu yerişindәn tanıyıram. Ancaq bәri başdan sәnә bir mәslәhәt verim. Bu insan tarixdәn danışmağı çox sevir. Ona sual vermә. Versәn yarım saat danışacaq.
Qapı açıldı. Açılan kimi Lamiyә özünü yığışdırdı.
-Şirin, gәl çıx dә, harda qalmısan. Biz artıq şampanı açmışıq. –O, Şәkәri Şirin deyә çağırırdı.- Mәn düşündüm, daha gәlmәyәcәksәn.
-Sәn onu mәnsiz içirsәn? -O nazla soruşdu- Düz yarım saatdı evini axtarıram. Bura lap kәndә oxşuyur.
-Xәtrimә dәyirsiz xanım. Şәhәrdә ancaq aşağı tәbәqәnin insanları yaşayır. Buralar isә elita üçündür. Bәs yanındakı mamasita kimdi? Bәlkә bizi tanış edәsәn?

-Tanış ol, Lamiyә, mәnim әn yaxın rәfiqәm.

-Mәnim adım isә… -o, bir az fikrә getdi,- mәni tarixçi çağırın. -Özünü tәqdim edәndәn sonra qonaqları evә dәvәt etdi vә onlar ensiz cığırla, әsgәr manqası kimi kef mәclisinә doğru addımladılar. Lamiyә ümumiyyәtlә, getdiyi yeri yadda saxlaya bilmirdi. Bircә o yadında qaldı ki, hәyәtin sol tәrәfindә, zәif işığın altında ağ rәngli at qabağındakı otu gövşәyirdi.

Evә keçdilәr. Hündür vә geniş olan qonaq otağı klassik üslubda bәzәdilmişdi. Qәdimi mebellәr, qәdim çılçıraq, masanın üstündәki antikvar qab-qacaqlar vә aşağı sәsdә goyulan Sebastian Baxın musiqisiylә divardan asılmış Fransisko Qoyanın Çılpaq Maxa әsәri içәridәki ab-havanın ahәngini tamamlayırdı. Bircә divarın küncündәki modern üslubunda olan televizor bu vәhdәti pozurdu. Ancaq buna baxmayaraq insan özünü burada tamam unudur, sanki renesans dövrünә qayıdırdı.

Tarixçi qızlara otaqları göstәrmәyә başladı. Ev o qәdәr böyük idi ki, bütün otaqlara baxmaq düz iyirmi dәqiqә çәkdi. Lamiyәnin diqqәtini çәkәn bir dә o oldu ki, evdә hәddәn artıq rәsm әsәrlәri vardı. Klassik әsәrlәr divarları harmonik formada bәzәyirdi. Bu, ev sahibinin yüksәk zövqündәn xәbәr verirdi…

Qonaqlar artıq süfrә başında idilәr.
-Eviniz mәnim çox xoşuma gәldi. -Lamiyә heyranlığını gizlәdә bilmәdi.
-Çox sağ olun, Lamiyә xanım. Hiss etdim ki, rәsmlәr sizin daha çox xoşunuza gәldi. İcazәnizlә, onlar haqqında müxtәsәr mәlumat verim. İkinci mәrtәbәdә soldan asılan Torero әsәrini mәn İspaniyadan gәtirmişәm. Düzdür, әsәrin yaşı çox olmasa da orijinaldır.

-Bәs bu çılpaq qız da orijinaldı? -Şәkәr soruşdu.

-Xeyr, bu әsәrin әsli Prado muzeyindәdir. Adı isә ispan dilindәn tәrcümә etsәk, elә siz deyәn kimi alınır, maxa desnuda, yәni çılpaq qız. Çox tәssüf, bu әsәr satışda olsaydı mәn onu heç düşünmәdәn alardım…

Tarixçinin digәr üç qonağı öz aralarında söhbәt edirdilәr. Elә danışırdılar ki, sanki onlardan başqa evdә heç kim yox idi. Onlardan ikisi, Zaur vә Hamlet sәsyazma studiyasında işlәyirdilәr. Vüsalә isә bu studiyaya rәhbәrlik edirdi. Buna baxmayaraq onlar çox yaxın idilәr. Hәrdәn studiyada iş qurtarandan sonra qapıları bağlayıb mazaqlaşırdılar. Tarixçiylә isә, bir hәftә olardı ki, saxsı qablar sәrgisindә tanış olmuşdular. Bu, tәsadüfi bir tanışlıq olmuşdu. Әslindә onlar bir-birlәrini o qәdәr dә yaxşı tanımırdılar. Şәkәr isә onu yaxşı tanıyırdı. Bilirdi ki cox danışandır. Ona görә dә suallarında ehtiyatlı idi.

-Siz nә işlә mәşğul olursunuz? -Lamiyә soruşdu.
Mәn tarixçiyәm. Yәni tarix fakültәsini bitirmişәm. Buna görә dә yaxınlarım, dostlarım mәni tarixçi çağırır. Ümumiyyәtlә hamı mәni belә tanıyır. -Onun uca sәslә söhbәtә başlaması studiya işçilәrinin dә diqqәtini cәlb etdi vә onlar istәr-istәmәz söhbәtlәrini yarımçıq qoymalı oldular. -Mәn tarix fakültәsini bitirmişәm. Hәlә uşaqlıqdan bu sәnәtә meylim var idi. 1999-cu il sentyabrın dördü arzuma çatdım.

-Sentyabrın dördü niyә? -Şәkәr soruşdu.
-Bu tarixdә mәn universitetә daxil olmuşam.
Tarixi deyәndә heç vaxt sәhv etmirdi. Sәnәtinin әsl vurğunu idi.
-Mәni Misir tarixi hәmişә maraqlandırıb. Misirdәki o ehramların insan tәrәfindәn yaradılmasına şәxsәn mәn inanmıram. Mәncә onların sirri başqalarındadır. Düşünürәm ki, onları insanlar yox, başqa ulduzlardan gәlmәlәr ucaldıblar. Zәnnimcә bu ehramların sirri açılsa onunla bağlı bütün tarix kitabları yenidәn yazılmalı olacaq.

-Mәni isә Roma imperiyası maraqlandırır. Siz bu haqda nә bilirsiz? -Az keçmәdi ki, Lamiyә verdiyi suala özü dә peşman oldu.

-Hә, Romanın da möhtәşәm dövrlәri olub. Әn qәribә vә maraqlı fiqurlardan biri Kaliluqa adlanan imperatordur…

-Әgәr sirr deyilsә, belә gözәl, yaraşıqlı atı haradan gәtirmisiniz? –Lamiyә söhbәtin geniş bir çevrәyә istiqamәt aldığını bildiyindәn mövzunu tamam dәyişmәkdәn ötrü başı ilә hәyәtә sarı işarә etdi:

-Atlardan xoşum gәlir. Onu mәnә bağışlayıblar. Mәn onunla hәrdәn dәniz qırağında gәzintiyә çıxıram. Kaliluqa çox qәribә insan olub -o, әvvәlki söhbәtә qayıtdı.- O, imperator olduğu dövrdә demәk olar ki, bütün Romanı çökdürmüşdür. Taxtına oturan gündәn qadınları mәcbur etmişdi ki, fahişәliklә mәşğul olsunlar. Sonradan isә buna görә onlardan vergi tutmağa başlamışdı. Әhalini sakitlәşdirmәkdәn ötrü tez-tez bayram şәnliklәri tәşkil edirdi. Әslindә isә ölkәdә vәziyyәt acınacaqlı idi. Büdcәdә daha pul qalmamışdı. Bütün pullar lazımsız şeylәrә xәrclәnirdi. Öz atının vurğunu olan Kaliluqa, onun üçün xüsusi axur tikdirmişdi vә atına qulluq edәn insanlara külli miqdarda pullar xәrclәyirdi. -Qonaqlar ona maraqla qulaq asırdılar.- Bir gün Kaliluqa senatı başına yığıb onlara arvadlarını özlәriylә gәtirmәyi tapşırdı. Sonra isә әmr etdi ki soyunsunlar. Bundan sonra onlar bir-birlәrinin arvadlarıyla cinsi әlaqәdә olmağa başladılar. Kimin hünәri vardı ki yox desin. Etiraz edәn dәrhal qladiatorlarla döyüşә göndәrilirdi. Ordan isә hәlә heç bir romalı sağ qayıtmayıb. Yeri gәlmişkәn, onun sevimli atı da orgialarda iştirak edirdi.

-Bәs sonra nә oldu? -Qonaqlardan kimsә soruşdu.

-Sonra pis oldu -tarixçi davam etdi.- Başqa ölkәlәr verdiyi borclarını tәlәb etmәyә başlayanda pulu verә bilmәyәn imperator Romadakı bütün qadınlara bәdәnlәrini düşmәnlәrә satmaq әmrini verdi. O, bu yolla aldığı borclardan yaxa qurtarmağı düşünürdü. -Bunu deyib, tarixçi Lamiyәnin әlindәn tutdu vә qәdim Romanın imperator sarayında olan sәhnәcik burada da tәkrarlandı.

6

Son bir ildә Lamiyә dörd iş yeri dәyişmişdi. Bütün bunlara sәbәb onun tez özündәn çıxması vә yaxud da maaşın vaxtında verilmәmәsi idi. Ancaq hәr dәfә işi belә asanlıqla tapmasının sirri isә onun hәddindәn artıq cazibәdar olmasıydı. Hәyat onunla bu qәdәr sәrt davransa da xarici görkәminә toxunmamışdı.

-Mәn sәnә dedim ki, bu gün maaş verә bilmәyәcәm, müştәri azdır. Sabah, uzaq başı birisi gün verәrәm.

-Sәn bunu keçәn hәftә demişdin. Bu gün kifayәt qәdәr müştәri olub. Sәhәr tezdәnnәn ayaq üstәyәm.

-Uzatma. Sәnә dedim ki, bu gün verә bilmәyәcәm. Get işlә.

Lamiyә hirslәnib mәtbәxә keçdi vә cibindәn bir siqaret qutusu çıxartdı. Yanındakı aşbazdan alışqan alaraq siqareti yandırıb әsәbi-әsәbi tüstülәtmәyә başladı. Beş dәqiqә keçmәdi ki, birini dә yandırdı.

Lamiyәnin siqaretә vәrdişi dә son vaxtlardan yaranmışdı. Әvvәl nikotinә elә bir marağı olmasa da sonradan digәr çәkәnlәrdәn heç dә geri qalmırdı. Gün әrzindә bir, yaxud da bir qutu yarım siqaret çәkirdi. Nә isә…

Bu restoran müdirlәrinin hamısı belәdir. Yüksәk maaşla işçilәri cәlb edir, sonra da az maaşla eşşәk kimi işlәdir, insan yerinә qoymurlar. Lamiyәnin bu dәfәki müdiri dә istisna olmadı.

-Lamiyә, tez ol, cәld tәrpәn, doqquzuncu masaya xidmәt elәmәk lazımdı, -mәtbәx işçilәrindәn biri qızı tәlәsdirdi.

Lamiyә әlindәki siqareti yarımçıq söndürdü, kötüyünü isә cibinә basaraq deyilәn masaya yaxınlaşdı.

-Xoş qәlmisiniz, nә sifariş edirsiniz? -Qız üzündәki zәhrimarı yığışdırdı.

Müştәri yemәk sifariş etmәk üçün menyuya baxdı, bir az fikirlәşdi, sonda paytaxt salatı vә bir pay lülә istәdi. Bunları sifariş etmәzdәn qabaq yemәyin keyfiyyәti ilә maraqlandı.

On dәqiqә keçmәdi ki paytaxt salatı ilә lülә müştәrinin qarşısında düzüldü. Lamiyә onları sәliqәli bir tәrtibatda masanın üzәrinә yerlәşdirdi. Salatı isә xüsusi bir nәzakәtlә çәkdi müştәrinin qarşısına ki, birinci ondan başlasın. Yemәyә tәzәcә başlamışdı ki, müştәrinin qışqırtısı yan-yörәdәkilәrin tәәccübünә sәbәb oldu. Sәs-küyә müdir dә gәldi.
-Nolub burda? -Müdir soruşdu.
-Bu nәdi belә, -müştәri ağzında ilişib qalmış siqaret kötüyünü çıxarıb az qala müdirin gözünә soxaraq,- sizin o, oğraş yemәk bişirәnlәriviz siqareti çәkib lazımi yerә soxmurlar kötüyü.

Tamaşa әtrafdakıların marağına sәbәb oldu.

Müdir mәtbәxdә nә qәdәr işçi vardısa hamısını bir yerә yığdı. İşçilәr başlarını aşağı salıb farağat әsgәrlәr kimi düzüldülәr müdirin qarşısında. Qorxularından mәsum görkәm almışdılar. Müdir üzünü tutdu onlara vә qәzәbli şәkildә:

-Sizdәn soruşuram, hansı itin balası siqareti atıb yemәyin içinә?

Hamı bundan xәbәri olmadığını and-aman etdi. Bu işdәn xәbәri olmadıqlarını dedilәr. Ancaq kimsә kötüyün ora nә cür düşdüyünü xәbәrlәdi.

-Lamiyә! -Müdir qışqırdı.
Lamiyә artıq orda yox idi.
Hava qaralmağa doğru gedirdi. Lamiyә avtobusdan düşdü vә yaşadığı binaya doğru addımladı. Ancaq yarı yolda dayandı, istәdi bir az şәhәrin yarıqaranlıq küçәlәriylә dolaşsın, bir az havasını dәyişsin.

Hava artıq qaralmışdı. Küçә işıqlarının hamısı yanmasa da yol kifayәt qәdәr işıqlı idi. Küçәdә adam az olduğundan gәzinti qıza lәzzәt verirdi. Qarşıda, qaranlıqdan bir nәfәr çıxıb onunla üz-üzә gәldi.

-Şәkәr, bu sәnsәn? Tanımadım sәni. Ay qız, necә dә dәyişilmisәn…

Lamiyә köhnә rәfiqәsini xatırlamaya bilmәzdi. Әvvәllәr onlar dәrsә bir gedәrdilәr, dәrd-sәrlәrini bölüşәrdilәr, bir-birlәrindәn sirr saxlamazdılar. Çox sadiq rәfiqәlәr idilәr. Ancaq elә olur ki, әn sadiq dostlar da nә vaxtsa ayrılır. Daha doğrusu ayrı düşür, müәyyәn sәbәblәr üzündәn әlaqәni kәsmәli olurlar…

-Salam Lamiyә, nәtәrsәn? Amma sәn heç dәyişilmәmisәn aaa, -Şәkәr onun böyründәn çimdiklәdi.

-Yaxşı, qıraqdan baxırlar. Amma xasiyyәtin elә hәmindi. Bura bax, sәn burda neynirsәn? Sumqayıta köçmüsüz?

-Gedәk bir yerdә oturaq danışaram.
Yaxınlıqdakı kafeyә girib pәncәrәyә yaxın yerdә әylәşdilәr. Şәkәr iki pivә sifariş etdi. -Mәn valideynlәrimlә yaşamıram. -Şәkәr söhbәtә birnici başladı.
-Nә üçün?
-Uzun söhbәtdi… mәni evdәn qovublar.

Deyirlәr qadın bәlәkdә fahişә doğulur. Ancaq elә dә olur ki, sonradan pis yola düşür. Yәni müxtәlif sәbәblәr üzündәn bu yola düşür. Valideynlәrin övladlarına tәrbiyәnin düzgün vermәmәsindәn, yaxud da özlәri bu cür olduqları üçün gecәlәr yol qırağında dayananların sayı azalmaq bilmir. Fahişәliklә әsasәn pulun azlığından mәşğul olurlar. Ancaq Şәkәr anadan fahişә doğulmuşdu. Onu hәyatda sevәn valideynlәri vә pulu olsa da o, yenә dә bu işlә mәşğul olurdu. Vә gördüyü işi ayıb saymırdı. Hesab edirdi ki, hәr bir pis әmәldә yaxşılıq var. Hesab edirdi ki o, insanlara sevinc gәtirir. Hәlә mәktәb vaxtlarında dәrslәrdәn qaçıb vaxtını oğlanlarla keçirirdi. Yuxarı siniflәrdә isә mәktәb müәllimәlәrindәn biri onu marexuana çәkdiyi yerdә tutmuşdu. Sonralar Sumqayıtda tez-tez bir nәfәrlә görüşürdü. Özünü pula satmağa başlayandan sonra isә, bundan xәbәr tutan valideynlәri Şәkәri evdәn qovmuşdular. Belәliklә, Şәkәr Sumqayıtda özünә bir ev kirayәlәmişdi. Evdә o, başqa qızlarla qalırdı. İndi isә onu bütün şәhәr tanıyırdı.

-Elә bildim evdәkilәr burda yaşamağımdan xәbәr tutmayacaq. Nә qәdәr olmasa bura başqa şәhәrdi, -dәrindәn ah çәkdi.- Görünür, Bakıyla Sumqayıt bir-birlәrinә çox yaxındır.

Sifariş etdiklәri pivә gәldi. Şәkәr qarşısındakı pivәni birnәfәsә içdi. Lamiyә isә әksinә, keylәşmiş vәziyyәtdә ona baxırdı, yәni pivәyә. Nәsә, içmәk istәmirdi. Qısamüddәtli sәssizlikdәn sonra Lamiyә soruşdu:

-Yaxşı, bәs indi harda qalırsan Bakıda yoxsa burda?

-Burda. Yaxınlıqda bir ev kirayә etmişik, digәr mәnim kimilәrlә. Üç nәfәr qalırıq. Qızlar mәni Şirin çağırır.

-Şirin niyә? Şirin kişi adıdı ki.

-Nә bilim әşi, bilmirәm. Mәni belә çağırıllar, -deyib, pivәni çәkdi başına. Ofisantı çağırıb sifarişini tәkrarladı.- Noxud da gәtir, -arxasınca sәslәndi.

-Mәn elә bilirdim, sәni Lolita çağırıllar.
Gülüşdülәr. Lamiyә pivәsini yavaş-yavaş içmәyә başlamışdı ki, ofisant noxudu gәtirdi. -Sizdә ayaqyolu var? -Şәkәr soruşdu.
-Düz gedin, sonra dönün sola, -ofisant dedi.
Şәkәr onun dediyi kimi dә etdi. Düz gedib döndü sola. Orda iki qapı var idi. Birisinin üstündә kişi, o birisindә isә qadın yazılmışdı. Şәkәr kişi sözü yazılan qapını açdı.
Şәkәrin әks cinslә arası saz idi. Qadın mәclislәrindәn acığı gәlirdi. Yәqin elә buna görә dә qız rәfiqәsi yox idi. Lamiyәdәn başqa heç kimlә yaxınlıq etmirdi. Öz sәnәt yoldaşlarını isә kolleqa adlandırırdı.
İçәridә bir kişi şalvarın düymәsini açıb ayaq üstә tәbii ehtiyacını ödәyirdi. Qızı görәn kimi özünü itirdi. Geri çәkilәndә yüngülcә üstünü batırdı.

-Xanım qız, siz yәqin qapını sәf salmısan… -kişinin dili dolaşdı.
-Qapını sәf salmamışam mәn oğlanam -deyib işini gördü.
Kişi lap mat-mәәttәl qalmışdı. Bir qәdәr qıza baxdı, keylәşmiş vәziyyәtdә özünü çölә atdı.
Lamiyә pivәdәn yavaş-yavaş içәrәk qarşı tәrәfdә oturan bir qoca kişiyә baxırdı.

Fikirlәşirdi: ”görәsәn, bunun ev-eşiyi yoxdur?” Qoca da yaman qocaydı. Çox içirdi, özü dә tez-tez. Elә bil nәyisә qeyd edirdi. Çox mәzәli görünürdü. Lamiyә dә diqqәtini yayındırmadan qocanın içdiyi bakalları sayırdı. Artıq altıncı bakalı boşaldırdı. Nәdәnsә içdiyi pivә qocaya heç tәsir etmirdi. Yeddinci bakalı әlinә alanda Şәkәr gәlib çıxdı.

-Sәn orda komiks oxuyurdun? -Lamiyә soruşdu.

Qız rәfiqәsinin sualına cavab vermәdi. Elә yerindә tәzәcә oturmuşdu ki, üzbәüz masadakı qoca onun da diqqәtini çәkdi.

-Bu qoca kimdi belә? Gör necә içir. Elә bil arvadı ona içgini qadağan eliyib.
-Sәn gedәndәn altısını boşaldıb. Bayaqdan oturub sayıram.
-Yaxşı Lamiyә, dur gedәk, artıq gecdi.
-İstәyirsәn gedәk bizә, mәn tәk qalıram. -Lamiyә tәkidyana tәklif etdi.
-Gedәk deyirsәn, gedәk. Onsuz da evdәki putaların üzlәrini görmәkdәn bezmişәm.

-Axır vaxtlar yaman söyüş söyәn olmusan ha…

Şәkәr pivәnin pulunu ödәdi vә onlar kafeni tәrk etdilәr.

Gec olduğundan küçәlәrdә adam demәk olar ki yox idi. Ancaq binalardakı mәnzillәrin işıqları hәlә dә yanırdı. Yaxınlıqdakı hәyәt evlәrindәn it hürüşmәllәri eşidilirdi. Hәrdәn onların sәsini yoldan keçәn maşınların vıyıltısı batırırdı. Evә çatmağa az qalmışdı. Ancaq başları söhbәtә elә qarışmışdı ki, yol onlara daha qısa göründü. Yolun qırağında, skamyada bir sәrxoş oturub, daha doğrusu yarı uzanılı vәziyyәtdә әlindә içi boş butulkanın ora- burasına baxırdı. Dilxor görünürdü. Qızlar onun yanından ötәndә arxalarınca әdәbsiz bir söyüş işlәtdi. Şәkәr rәfiqәsinin qolundan tutdu vә onlar sürәti artırdılar. Ancaq sәrxoş elә hey danışırdı. Bilmәk olmurdu o, öz-özüylә danışır, yoxsa qızların dalısıyca. Get-gedә onun sәsi eşidilmәz olurdu. Qızlar bir qәdәr dә gedib qarşıdakı yolu keçәrәk girdilәr hәyәtә. Lamiyә sumkasından açarı çıxarıb evin qapısını açdı. Keç içәri, deyib otağa birinci özü girdi.

-Lamiyә, ev pis deyil. Nә vaxtdan tәk qalırsan?
-Artıq bir ildi. Otur, indi mәn sәnә öz әhvalatımı danışım.
İndi Lamiyә hamıdan, hәtta әn yaxın rәfiqәsindәn belә saxladığı sirri açıb danışmağa başladı. Qızın başına gәlәnlәr Şәkәrә tәsir etmişdi, Lamiyәnin vәziyyәtinә acıyırdı.

-Bәs nәnәn niyә öldü?
-Bilmirәm. Mәn onu çarpayıda uzanılı vәziyyәtdә gördüm. Nәnәm çox qoca idi.
-Yaxşı, keçmişi xatırlamağa dәymәz. İrәli baxmaq lazımdı, ancaq irәli. Gecdi, bәlkә yataq?
-Hә, nәsә bu gün yaman yorulmuşam.
Keçdilәr yataq otağına.
-Sabah neynirsәn? -Lamiyә soruşdu.
-İki kliyent var, onlarla görüşmәliyәm.
-Sәn onlardan nә qәdәr alırsan, әgәr sirr deyilsә.
-Baxır dә… onların cibinә görә işlәyirәm. Bәzilәri kimi konkret qiymәt qoymuram. Adam gәrәk insanlığını itirmәsin. Bura bax, istәyirsәn sәni onların biriylә tanış edim.
-Yox, sәn nә danışırsan!
-Mәn demirәm ki sәn onlardan pul götür. Elә-belә, maraq xәtrinә.
-Yox! Mәn elә şey edә bilmәrәm. Bir dә ki… mәn hәlә indiyә qәdәr kişiylә olmamışam.

-Bax dә, mәn tәklifimi elәdim. Söndür işığı yataq.

Sәhәrisi gün heç yana çıxmadılar. Axşama qәdәr evdә oldular. Gah poker oynayırdılar, gah da bir-birlәrinә lәtifә danışırdılar. Bir sözlә, vaxtları pis keçmirdi.

-Lamiyә, sәn bilirsәn lәtifәlәr uydurma deyil? Hәr biri real әhvalatdır. Sadәcә olaraq biz onları mәzәli formada danışırıq. Әgәr onlar uydurma olsaydılar, biz onlara lәtifә demәzdik.

-Bәs nә diyәrdik?
-Әfsanә.
Lәtifә danışmağı Şәkәr çox xoşlayırdı. Bu dәfә dә o, әn çox sevdiyini Lamiyәyә danışmağa başladı.
-Ata vә oğul, ikisi dә hәkim olur. Onlar çox kasıb yaşayırdılar. Bir gün oğul sevinә-sevinә atasına deyir: Ata, mәn sәnin on ildә sağalda bilmәdiyin xәstәni, bir hәftәyә sağaltdım. Atası cavabında deyir: Ay oğul, mәn o xәstәylә on ildi ki, ailәmizi dolandırırdım…

Şәkәrin telefonu hәr dәqiqә zәng çalırdı.
-Sәn dünәn ciddi deyirdin? -Lamiyә soruşdu.
-Nәyi?
-Dünәn deyәndә ki mәni bir nәfәrlә görüşdürә bilәrsәn, zarafat edirdin? -Lamiyә sualını bir dә tәkrarladı.
-Yox, nәdi ki? Bax elә indicә o, mәnә zәng vurmuşdu. Bu gün onlara gedirәm. İstәyirsәn gәl gedәk mәnimlә.

Lamiyә әvvәlcә tәrәddüd etdi, sonradan bir az fikirlәşib razılaşdı. -Nә olar, gedәk deyirsәn, gedәk.
Görüş yeri Sәlimlә Samurayın evindә oldu.
-Şirin, keç içәri, -qapını Samuray açdı.

Ev sәs-küylü idi. Siqaret çәkә-çәkә Cimi Hendriksә qulaq asırdılar. Otağı güçlә işıqlandıran altmış vatlıq lampa, evdәki siqaret tüstüsünü daha da qatılaşdırırdı. Lamiyәnin sıxıldığını görәn Şәkәr söhbәtә birinci başladı.

-Hәәә, necәsiz uşaqlar? İşıqlarıvız niyә belә zәifdi?

Onlardan sәs çıxmadı. Cavab vermәyә halları yox idi. Evdә o qәdәr siqaret çәkmişdilәr ki, göz gözü görmürdü. Elә bil tüstü otaqdakı oksigeni qovub, yerindә hegemonluq edirdi. Bir sözlә, otaq çox havasız idi. Belә yerdә әn azı on dәqiqә oturanın mütlәq beyni dumanlanardı. Әslindә onlar siqaret çәkmirdilәr, daha doğrusu tütünü nәşәylә qatışdırırdılar. Vә onların küt nәzәrlәrlә qızlara baxması hәr ikisini qorxudantәhәr edirdi, әn çox da Lamiyәni. Ancaq müәyyәn vaxtdan sonra istәr-istәmәz sәn dә onlar kimi olursan, kütlәşirsәn. Buna baxmayaraq Şәkәr özünü evdәki kimi hiss edirdi, çünki o, belә görüşlәrdә çox olmuşdu vә hazırkı vәziyyәt ona tanış idi.

-Bu qәdәr siqaret çәkәllәr, açın o pәncәrәni. Nәfәs almaq olmur, –Şәkәrin gözlәri acışırdı. –İkiniz dә anormala oxşuyursuz.

Yenә cavab vermәdilәr.
-Demәdim aç o zibili, yoxsa durub gedәcәm.
-Yaxşı, yaxşı, açıram. -Samuray birtәhәr, sәkkiz yaza-yaza durub pәncәrәni açdı vә yenә dә әvvәlki yerinә qayıtdı.
-Çәkirsәn? -Şәkәrә bir siqaret uzatdı.
-İstәmirәm. Sәnin bu dostun niyә bayaqdan mәsum kimi oturub bir söz danışmır? Bәlkә bizi tanış edәsәn, muçaço.

-Nә?

-Heç, deyirәm sәn yaman çox çәkirsәn. -Şәkәr zarafatından burda da qalmırdı.
Aradan yarım saat keçdi vә onlar artıq zarafatlaşır, deyib-gülürdülәr.
-Yaxşı, deyirәm keçәk әsas mәsәlәyә -Samuray söhbәti yarımçıq kәsdi. -Lamiyә mәnim yaman çox xoşuma gәlir.
Şәkәr vәziyyәtdәn istifadә edib Lamiyәylә onu cütlәşdirmәyә çalışdı. Gözüylә Samurayın dostuna işarә etdi vә onlar mәtbәxә keçdilәr.

-Hә, sәnin adın necә oldu? -Şәkәr soruşdu.

-Sәlim.

Aradan beş dәqiqә keçmәdi ki otaqdan qışqırtı sәsi eşidildi. Bu sәs, Lamiyәnin sәsi idi.

7

Lamiyә bir müddәt Sumqayıtda, nәnәsinin yanında qaldı. Kasıbçılıq qapını döymәdәn, icasәsiz içәri girmiş, onlarla qol-boyun yaşayırdı. Qızın nәnәsi bu qәdәr vaxtda onun Bakıya nә üçün qayıtmamasını bircә dәfә dә olsun soruşmamışdı. Nәnәsinә heç nә açıb danışmasalar da, o hәr şeyi başa düşmüşdü. Ana-atadan yetim qalmış qıza yiyә durmaq nәnәsinin boynuna düşmüşdü. İndi nәvәsinin tәkcә dayağı o idi.

Deyirlәr yaxın qonşu uzaq qohumdan daha yaxşıdır. Bax, atalar bunu yaxşı deyib. Qızın qohum sarıdan bәxti heç gәtirmәmişdi. Xalası İranda yaşayırdı, dayısı isә Bakıda. Heç onlar da qızla maraqlanmırdılar. Hәyat Lamiyәyә acı üzünü göstәrmişdi. Bәlkә elә buna görә qızın hәyata olan münasibәti dәyişmişdi. İndi yaşadığı hәyat ona “ikiüzlü adam” kimi görünürdü. Ancaq Lamiyә tәhsilini atmaq istәmirdi. Yol pulu tapan kimi Bakıya, universitetә dönürdü. Bilirdi ki, axır-әvvәl qovulacaq, ancaq ümidini itirmirdi. İşlәmәk barәdә düşünürdü. İyirmi bir yaşlı tәlәbә, tәqaüd alan nәnәsinә yük olmaq istәmirdi. Әsl müstәqil hәyata başlamağın vaxtı idi.

Lamiyә sәhәr obaşdan durdu. Axşamdan qalan bir parça quru çörәyi yavan yeyib özünә çay süzdü. Çayı çox şirin elәdi. On qaşıq şәkәr tozu ilә qarışdırdı ki, gün әrzindә acmasın. Dәrsdәn sonra iş axtarmağı planlaşdırmışdı. Qırmızı, şirin mayeni içәn kimi dәrhal evdәn çıxdı. Küçәni keçib üzbәüz dayanacağa gәldi. On beş dәqiqә gözlәdikdәn sonra Bakıya gedәn avtobuslardan birinә mindi. İçәridә adam az idi. Ancaq bir göz qırpımında insanlar mehribanlaşaraq paytaxta üz tutdular. Lamiyә arxada oturmuşdu. Avtobus düz iyirmi beş dәqiqәdәn sonra 20 yanvar stansiyasına çatdı. Adamlar düşmәkdәn ötrü elә tәlәsirdilәr ki, elә bil onları tutub saxlayacaqdılar. Lamiyә dә onlara qoşuldu. Ancaq sürücü nәdәnsә onu görmәdi. Qız fürsәtdәn istifadә edib tez oradan aralandı. Etdiyi әmәlinә görә çox utandı. Әvvәllәr belә şey heç vaxt etmәmişdi. Ancaq neylәsin, pula qәnaәt etmәk lazımdır.

Sәhәr saat on olardı. Dәrsin başlanmasına kifayәt qәdәr vaxt vardı. Lamiyә bu vaxtdan istifadә etmәk fikrindәydi. Bu gün işlә bağlı bir neçә firmaya müraciәt etmәyi düşünürdü. Axtarışını elә ordan, 20 yanvar metrosu әtrafından başladı. Gözü Bella gözәllik salonuna sataşdı. Hәmişә saç ustası olmaq istәmişdi. Bunun üçün dә buradan yan keçmәdi. Fikirlәşdi ki, bir cәhd etsin. İçәri keçib gәlişinin mәqsәdini açıqladı. Onu sorğu-suala tutdular. Bilәndә ki bu işdә tәcrübәsi yoxdu elә qapıdaca onu mәdәni surәtdә rәdd etdilәr. İlk uğursuzluğundan heç dә ruhdan düşmәdi. Atalar üçdәn deyib, kәlmәsini öz-özlüyündә üç dәfә tәkrar edәrәk axtarışına davam etdi. Ancaq müraciәt etdiyi növbәti iki firmada da ona tәxminәn eyni cavabı verdilәr.

Dәrsin başlanmasına az qaldığından Lamiyә universitetә getdi. Bu dәfә bir şey alınmasa da, dәrsi buraxmaq istәmirdi. Qәrara gәldi ki, axtarışını sәhәrisi gün davam etdirsin.

Universitetin qarşısında hәmişә olduğu kimi tәlәbә әlindәn tәrpәnmәk mümkün deyildi. Lamiyә öz mәrtәbәlәrinә qalxdı. Dәrs keçdiyi auditoriyaya yaxınlaşdı. Bu zaman qrup uşaqlarını gördü. Şәkәr dә onların arasında idi. Baş-başa verib nә isә müzakirә edirdilәr. Şәkәr onu görәn kimi yanına çağırdı:

-Lamiyә, gәl bura. Harda itib-batmısan?
-Salam, necәsiz. Axır vaxtlar başım bir az qarışıbdı. Yenә nәyin söhbәtini edirsiz belә?

Qrup uşaqları yay sessiyasını verdikdәn sonra ilin gәrginliyini canlarından çıxartmaq üçün yığışıb Qubaya getmәyi planlaşdırırdılar. Lamiyә özünü onların arasında narahat hiss edirdi. Bilirdi ki, gedә bilmәyәcәk. Ümumiyyәtlә, neçә aydır tәlәbә yoldaşlarından ayrı düşüb. Qarşılaşdığı problemlәr son vaxtlar ona tәlәbә hәyatını yaşamağa imkan vermirdi. İndi dostları ona yad görünürdü. Özünü tәnha sayırdı. Bir azdan zәng çalındı. Onlar söhbәtlәşә-söhbәtlәşә mühazirә otağına keçdilәr. Lamiyә dә onlara qoşuldu.

Universitetdә әksәr fakültәlәrdә dәrslәr kәsilmişdi. Tәlәbәlәr bura yalnız imtahan günlәrindә gәlirdilәr. Onların üzündә hәyәcanqarışıq xoş bir tәәssürat vardı. Belә istilәrdә heç kimin oxumağa hәvәsi qalmamışdı. İndi hamı istirahәt etmәk barәsindә düşünürdü. Tәkcә Lamiyәnin qanı qara idi. Qıza elә gәlirdi ki, onun üçün hәr şey pisliyә doğru gedir vә o, bu dünyada әn bәdbәxt insandır.

Lamiyә qrup yoldaşlarıyla birgә dördüncü mәrtәbәdә imtahan suallarının paylanmasını gözlәyirdi. Müәllim auditoriyaya daxil oldu. Әlindә bir topa kağız parçası tutmuşdu. Arxada oturan Lamiyәni çağırdı vә sualların paylanmasında ona kömәk etmәsini xahiş etdi. Hәvәssiz yerindәn qalxan Lamiyә vәrәqlәri götürüb, onları paylamağa başladı.

Bir saatdan sonra hamı testin cavablarını müәllimә tәhvil verdi. Yalnız Lamiyәnin cavab kartı yazılmamış qalmışdı. Növbәti kәsir onun tәhsilini davam etdirә bilmәsini tәhlükә altında qoydu. Aylarla tәhsildәn aralanması özünün acı tәsirini göstәrmәyә başlamışdı. Qrup yoldaşları hay-küylә birinci mәrtәbәdәki yemәkxanaya düşdülәr. Lamiyә dә özünü lazımsız, tәnha hiss etmәsin deyә onlara qoşuldu. Orada yenә sәfәr söhbәti ortaya gәldi. Növbәti hәftә Qubaya gedәcәklәri günü dәqiqlәşdirәrәk cümәni münasib gün seçdilәr. Lamiyә, vaxtı olmadığını bәhanә gәtirәrәk onlarla gedә bilmәyәcәyini tәssüflә bildirdi vә tәlәm-tәlәsik sağollaşıb onlardan aralandı.

-Lamiyә, hara gedirsәn? -Şәkәr arxasınca sәslәndi.

-Mәn sәnә zәng vuraram, -deyib, iti addımlarla onlardan uzaqlaşdı.

Bu zaman hiss etdi ki, bәrk acıb. Pulu lap az qalmışdı. İstәdi yemәyә bir şey alsın, ancaq sonradan düşündü ki, işlә bağlı elan qәzeti almalıdır. Yaxınlıqdakı köşkdәn qәzeti alıb yollandı Sumqayıta.

Avtobus çox asta gedirdi. Yol boyu dayanıb sәrnişin yığırdı. Elә bil santimetrlәri sayırdı. Adamlardan kimsә, kartof aparmırsan, sür gedәk, deyә qışqırdı. Bir tәrәfdәn isti iyul ayı, digәr tәrәfdәn dә sürücünün belә lәngliyi sәrnişinlәri hövsәlәdәn çıxarırdı. Bircә Lamiyә bunların fәrqindә deyildi. Qızın gözü yol çәkirdi. Valideynlәri düşmüşdü yadına. Anasının nәvazişlәri, uşaq vaxtı sevimli gәlinciyiylә yuxuya getmәsi gözlәrinin qarşısında canlandı. Nağılı da hәr ikisinә danışardı. Yuxuqabağı Lamiyә anasından nağıl eşitmәyi çox sevirdi…

Lamiyә artıq evdә idi. Öz otağına çәkilmişdi, öz dünyasına qapanmışdı. Nәnәsi onu nә qәdәr yemәyә çağırsa da yorğun olduğunu bәhanә gәtirirdi. Yatmaq, dәrin yuxuya gedib, әtrafında zәncirvari halqa yaradan problemlәrdәn qurtulmaq istәyirdi. Ancaq alınmırdı. Fikirlәr onun beynindәn xaotik formada, sözә baxmadan keçirdi. Tәxminәn bir saatdan sonra yuxuya getdi. Belә vaxtda qız çox mәsum görünürdü. Tam rahat idi. Hәtta heç yuxu da görmürdü. Bәdәnindәki bütün günün gәrginliyi yavaş-yavaş sovrulub canından çıxırdı. Bәdәn sanki yenidәn güc toplayırdı. Belәcә, düz dörd saat şirin yuxunun içindә dinclik tapdı.

Artıq hava qaralmışdı. Lamiyә gözlәrini açdı vә yerinin içindә bir qәdәr hәrәkәtsiz qaldıqdan sonra ayağa qalxdı. Ağır-ağır tәrpәnirdi. Otaqdan çıxdı vә o tәrәf-bu tәrәfә göz gәzdirdi. Ona elә gәldi ki, nәnәsi evdә yoxdur. Hiss etdi ki, bәrk acıb. Mәtbәxә keçәndә nәnәsini orda oturmuş gördü.

-Nәnә, burda niyә oturmusan? -Qızın yuxusu hәlә dağılmamışdı. -Sәnin üçün iki soyutma kartof bişirmişәm.
Lamiyә yemәyini götürüb oturdu nәnәsinin yanında.
-Duzu hara qoymusan? –qız gözü ilә oranı-buranı axtardı.

-Duz az qalıb. Sabaha saxlamışam, -bir qәdәr sonra- Bu gün getdim tәqaüd pulunu almağa, dedilәr sabah verәcәklәr.

-Bu sözü sәnә dünәn dә demişdilәr.
-Bu sözü mәnә hәr ay deyirlәr, mәnim balam.
Lamiyә hәvәssiz-hәvәssiz kartofları yeyib adәti üzrә özünә şipşirin çay hazırladı.
-Hәәә… Şәkәr dә yavaş-yavaş qurtarır, -nәnә gileylәndi.
-Eybi yox nәnә can, bu yaxınlarda allah qoysa işlәmәyә başlayacam.
Qız nәnәsinә ürәk-dirәk vermәyә çalışsa da, dediyi sözlәrә o qәdәr dә inanmırdı. Lamiyә nәnәsinin yanaqlarından öpüb öz otağına keçdi. Aldığı Birja qәzetini götürüb elanları nәzәrdәn keçirmәyә başladı. Әsasәn xidmәtçi qadınlar tәlәb olunurdu. Lamiyә bu işi özünә yaraşdırmasa da indiki vәziyyәtindә nә iş olursa-olsun razılaşardı. Gözü bir elana sataşdı. Burada yazılmışdı: “Özünüzә yüksәk gәlirli, perspektivli iş axtarırsınızsa karyeranızı Makdonaltla qurun.”

-Mmm… Makdonalt. –Lamiyә fikrә getdi.

Qәlәm götürüb elanı işarәlәdi ki, bir topa elanlar arasında onu asanca tapsın. İşığı söndürdü vә gözlәrini yumdu. Bir neçә dәqiqәdәn sonra artıq dәrin yuxuda idi.

Gecәnin bir vaxtı Lamiyә oyandı. Son vaxtlar, әsasәn dә isti günlәrdә susuzluq hiss etdiyindәn gecәlәr oyanırdı. Qalxdı vә keçdi mәtbәxә. Qrafindәn özünә su süzdü. İki stәkan içdikdәn sonra qayıtdı otağına vә yatdı, düz sәhәrә kimi.

Bu sәhәr qızı nәnәsi oyatdı.
-Lamiyә, dur, dәrsә gecikirsәn.
Qızdan sәs çıxmadı. Nәnә bir dә onu sәslәdi.
-Mәn dәrsә getmirәm nәnә, tәtildәyәm. Qoy bir az yatım.
Yarı oyanmış vәziyyәtdә qızın yadına düşdü ki, dünәn axşam baxdığı elana görә Bakıya getmәlidir. Artıq beş dәqiqәdәn sonra Lamiyә mәtbәxdә özünә şirin çay hazırlayırdı. Yenә dә çayını bal kimi elәmişdi.

-Çayı bu qәdәr şirin elәmә bala. Şәkәr xәstәliyinә tutularsan. –Nәnә bu sözü demәkdәn artıq yorulmuşdu.

-Şәkәr mәni tox saxlayır, nәnәcan.

Çayını içib evdәn çıxdı. İti addımlarla avtobus dayanacağına yaxınlaşdı. Çox gözlәmәli olmadı. Çünki avtobus dayanıb sәrnişinlәri yığırdı. Keçib arxada yerini rahatlayan kimi avtobus yerindәn tәrpәndi. Bu dәfә Lamiyә nikbin görünürdü. İnsan nikbin olanda tutduğu niyyәtә mütlәq çatır. Lamiyә bunu bilirdi. Yol boyu qız irәli baxırdı. Yolda maşınlar çox seyrәk görünürdü. Elә bil şәhәrin camaatı ucqar rayonlara getmişdi, ya da nәfәs kәsәn istinin әlindәn evdәn bayıra çıxmırdılar. Yol boyu oğlan uşaqları bişmiş qarğıdalı satırdılar. Bir azdan Lamiyә arıtq Bakıda idi. 20 yanvar metrosuna düşdü vә Sahil stansiyasından çıxıb elanda göstәrilәn ünvana doğru yol aldı.

Nәhayәt, axtardığı yeri tapdı. İri hәriflәrlә yazılan Makdonalt sözünü oxudu. Ürәyindә bir neçә dәfә tәkrarlayaraq içәri girdi. Orda o qәdәr insan vardı ki, oturmağa belә yer yox idi. Bir qadın öz itini yanında oturdub onunla birgә nahar edirdi.

Lamiyә xidmәtçi qızlardan birinә yaxınlaşıb gәlişinin mәqsәdini söylәdi. Xidmәtçi ona müdirin otağını göstәrdi. Lamiyә qapını döyüb içәri keçdi. Müdir öz kreslosunda oturub qarşısındakı kağızları araşdırırdı. On beş dәqiqә keçmәdi ki, Lamiyә otaqdan üzündә mәmnun bir ifadә ilә çıxdı. Belәliklә o, Makdonalt ailәsinin üzvünә çevrildi…

-Lamiyә, bayaqdan sәni gözlüyürәm, hardaydın? –Nәnә elә bildi ki, qızın başına bir iş gәlib.

-Nәnәcan, iş axtarırdım.
-Nә iş, ay bala? –O, maraqla soruşdu.
-Heç, bir yer var, orda xidmәtçi axtarırlar. –Bir qәdәr ara verәndәn sonra sevincәk xәbәr verdi- Nәnәcan, mәni işә götürdülәr.
Qız bunu deyib nәnәsinin boynuna sarılaraq üzündәn öpdükdәn sonra keçdi mәtbәxә.

Yemәyә bir şey axtardı. Soyuducuda axşamdan qalan iki soyutma kartof gördü. Elә soyuq halda tez-bazar yeyib keçdi öz otağına. Çarpayıda uzanıb tәzәcә tapdığı işi barәdә şirin xәyallara daldı.

Lamiyә işinә ciddi yanaşırdı. Hәr sәhәr yuxudan sәkkizin yarısı qalxır, sәhәr yemәyini yeyir vә düz saat sәkkizdә evdәn çıxırdı. Doqquz tamamda o artıq işdә olurdu.

Qız artıq avtobuz sürücülәrini aldatmır, üç il bundan qabaq valideynlәrinin ona aldığı, rәngi bozarmış paltarları geyinmir, sәhәrlәr çayı on qaşıq şәkәr tozuyla qarışdırmırdı. Maddi durumundakı dәyişiklik onun rasionuna da tәsir etmişdi.

Lamiyәnin Baloğlan adlı kök bir müdiri vardı. Hәmişә qırmızı qalstukda gәzirdi. Amma Lamiyәnin onunla arası heç dә yaxşı deyildi. Çünki onu işә götürmәzdәn әvvәl qız onun niyyәtini başa düşmüşdü. Birinci dәfә onu görәndә istәdi onunla yaxınlıq etsin, amma edә bilmәdi. Bu dәfә isә:

-Lamiyә, keç mәnim otağımı sәliqәyә sal, -deyib qalstukunun düyününü bәrkitdi.

Qız otağa tәzәcә keçmişdi ki, müdir arxasınca içәri soxuldu. Qәflәtәn qızın sol qolundan yapışıb özünә sıxdı.

-Burax mәni, –qız astadan qışqırdı.

O, qızın belә sәrt müqavimәtinә mәhәl qoymadan tәzәdәn ona girişdi. Bu zaman Lamiyә müdirdәn yaxa qurtarsın deyә әlindәki çirkli әskini onun üzünә çırpdı. Özünü tәhqir edilmiş sayan müdir qızı buraxdı vә nә edәcәyini bilmirmiş kimi qırmızı qalstukunu düzәltmәyә başladı. Lamiyә isә fürsәtdәn istifadә edib tez otaqdan çıxdı. Müdir hәlә otaqda idi. Cib dәsmalını çıxarıb üzünü silә-silә qızın dalınca nalayiq söyüşlәr işlәtdi…

Günәş yavaş-yavaş binaların arxasına keçirdi. Saat doqquz tamamda Lamiyә üstündә Makdonalta xoş gәlmisiniz, sözlәri yazılan köynәyini çıxarıb evә getmәyә hazırlaşdı. Çıxdı. Yolda fikrini dәyişdi vә istәdi ki milli parka gedib, bir az dәnizi seyr etsin, rahatlıq tapsın.

Parkda adam әlindәn tәrpәnmәk olmurdu. Boş oturacaq tapmaq mümkün deyildi. Әksәriyyәtini cütlüklәr zәbt etmişdi. Vüsal yadına düşdü. Son dәfәki telefon söhbәtlәri hәr ikisini incik salmışdı. Xoş duyğuların içindә alovlansalar da bir-birlәrini axtarmırdılar. Bir qәdәr hava aldıqdan sonra Lamiyә evә döndü.

Sentyabr ayı idi. Dәrslәr başlanmışdı. Lamiyә hazırlaşıb evdәn çıxaraq dayanacağa tәlәsdi. Xoşbәxtlikdәn çox gözlәmәdi, dal-dala düzülmüş avtobuslar dolan kimi tәrpәnirdilәr. Lamiyә qaçıb özünü lәngәrlәyәn avtobusa çatdırdı.

Dәrslәrin başlanması, bağlardan әl-ayağın çәkilmәsi şәhәrdә yenidәn tünlük yaratmışdı. Görünür, bu sәbәbdәn dә yollarda maşınların hәrәkәti çoxalmışdı.

Saat 8:45-i göstәrirdi. Lamiyә hәmişә olduğu kimi Elmlәr akademiyası metro stansiyasından çıxıb universitetә doğru yollandı. Әvvәllәr metro stansiyasının çıxışında rәfiqәsi Şәkәri gözlәyәrdi, ancaq bu dәfә belә etmәdi. Görünür, çoxdandı ki, onunla әlaqә saxlamırdı. Nә qәdәr yaxın olsalar da problemlәrini açıb ona danışmırdı. Ola bilsin çıxış yolunu ondan aralanmaqda görürdü.

Dәrslәr açılmışdı, amma yeni kursa başlamaq üçün Lamiyәnin maddi imkanı yox idi. Elә bir adam da tanımırdı ki, ona kömәk әlini uzatsın. İndi qardaş qardaşa da yardım elәmir, o ki qalsın başqası. Zәmanә belәdir. Buna baxmayaraq qız heç ruhdan düşmürdü. Gәlәcәyә ümidlә baxırdı. Ancaq hansı gәlәcәyә? Hәyatda elә insanlar var ki, hәyat onlara çox haqsızlıqlar edir. Ancaq Lamiyә özünü belә insanlara aid etmәk istәmirdi.

Bir azdan dәrs saatları başa çatdı. Sәhәrdәn heç kimә qaynayıb-qarışmayan zavallı qız tәlәbә yoldaşlarıyla sağollaşıb universitetdәn çıxdı. Bu, tәlәbә hәyatının son günü oldu.

Tәzә işindә dә müdir ona imkan vermirdi. Qıza olan girişmәlәrini artıq gizlәtmirdi. Bir dәfә hamının içindә qızın orasından vurub içmәyә bir şey gәtirmәsini tapşırmışdı. İşçilәr müdirin baz olduğunu bilsәlәr dә onun bu hәrәkәti hamını tәәccüblәndirmişdi. Hәtta orada işlәyәn kişilәr dә onun bu davranışından narazı qalmışdılar. Elә fikirlәşmәk olar ki, müdirin Lamiyәylә bu cür davranması gızın buna şәrait yaratmasına görә baş verir. Ancaq qәtiyyәn belә deyil. O, Lamiyәylә nә qәdәr yüngül davranırdısa, qız da bir o qәdәr ona sәrt cavablar verirdi. Sadәcә olaraq bu insan baz idi, әsl baz. Әbәs yerә dostları onu Bazoğlan çağırmırdılar ki!

Bazoğlanın qızla yaxın olmaq cәhdlәri günü-gündәn artırdı.

Dekabr ayının iyirmi doqquzu idi. Yeni il әrәfәsindә hamı evә tez getmәk istәyirdi. Lamiyәnin dә bu gün işlәmәyә heç hәvәsi yox idi. Bircә iş qurtarsaydı, bircә evә gedәrdim, –deyә düşünürdü. Müdir әksәr işçilәrini evә buraxmışdı. Restoran son müştәrilәrini yola verib bağlanacaqdı. Nәhayәt, sonuncu müştәri, daha doğrusu bir valideyn iki uşağıyla isti şokaladlarını içib getdilәr. Lamiyәdәn başqa iki xidmәtçi dә vardı. Onlar da hazırlaşıb çıxdılar. Müdir Lamiyәni tәk görüb ona yaxınlaşdı.
-Bәlkә gedәk bizә? Bayramı birlikdә keçirәrik. -Bazoğlan dişlәrini ağartdı. Qızın qolundan yapışıb zorla onu öpdü.
-Burax mәni, mundar.
-Qışqırma, eşidәn olar. Sәn nә şüvәn qızsan!
-Әclaf, -deyib Bazoğlanın sol yanağından var gücü ilә bir şillә vurdu.
-Rәdd ol burdan, bir dә buralara gәlmә! Fahişә! –Müdir dә onu cavabsız qoymadı.

Lamiyә üzәrindә Makdonalta xoş gәlmisiniz yazılan köynәyi çıxarıb yerә ataraq restoranı tәrk etdi.
İşdәn qanıqara qayıdan Lamiyә evә girәn kimi yataq otağına keçdi. Yaman yorulmuşdu, dincәlmәk istәyirdi. Nәnәsi çarpayıda uzanmışdı. Qız ona heç bir söz demәdәn otaqdan çıxdı vә qapını arxasınca örtdü ki, sәs ona mane olmasın. Televizoru yandırdı, yemәyә bir şey hazırlamaq üçün mәtbәxә keçdi. Bir az kolbasa, çörәk vә kәlәm götürüb televizorun qarşısında әylәşdi. Pedro Almodovarın Kika filmini göstәrirdilәr. Әcaib bir paltar geyinәn Viktoriya Abril-i görәn kimi tanıdı vә yadına düşdü ki, bu filmә nә vaxtsa baxıb. Doğrudan da çox iyrәnc filmdi. Bir dәfә baxmaq kifayәt edir. İkinci dәfә artıq baxmaq istәmirsәn.

Artıq gec idi. Divarda qapının üstündәn asılmış saatın әqrәblәri 12:00-ı göstәrirdi. Lamiyә filmin sonunu gözlәmәyib televizoru söndürdü vә keçdi yataq otağına ki, nәnәsinin yanındakı çoxdan örtüyü açılmayan çarpayıda yatsın.

Otaq o qәdәr dә böyük deyildi. Bir paltar şkafı vardı vә iki çarpayı. Onlar paralel formada otağın sağ vә sol kәnarlarına yaxın qoyulmuşdu.

Yatmazdan qabaq nәnәsinin üzündәn öpdü. Ancaq onun hәrәkәtsiz, donuq vәziyyәti qızı şübhәlәndirdi.

-Nәnә, ay nәnә, yatmısan? -Lamiyә nәnәsini yüngülcә tәrpәtdi.

Qarı cavab vermәdi. Qız diqqәtlә qarının üzünә baxdı. Tәrpәnmәz vәziyyәtdә olan nәnәnin deyәsәn nәfәsi dә gәlmirdi.

-Nәnә?! Qız başladı qoca arvadı silkәlәmәyә.

Başa düşdü ki nәnәsi keçinib. Keylәşmiş vәziyyәtdә yavaş-yavaş geriyә çәkildi vә yanındakı çarpayıya çökdü. Bir saat keçdi, amma Lamiyәdәn sәs-sәmir çıxmadı. O, yaşlı gözlәrini nәfәsi kәsilmiş, ömrünü ona bağışlamış nәnәsinә zillәmişdi.

8
Bürkü adamı boğurdu. Bakı camaatı qorabişirәn avqust ayında bayır-bucaqda az-az gözә dәyәrdilәr. Bağ evlәrinә köçәn kim, sәrin yerlәrdә dincәlәnlәr kim. Lamiyә dә tәtili Sumqayıta, nәnәsinin yanında keçirmәyә gedәcәkdi. Evdә anasına ev işlәrindә kömәk elәdikdәn sonra paltarlarını yığışdırırdı. İri yol çantası ağzınacan pal-paltarla dolu idi. Orada nә desәn vardı. Levis markalı cins, müxtәlif cür köynәk, iki ayaqqabı, bir şәpşәp, diş mәcunu fırçasıyla birlikdә, uşaqlıqdan әn çox sevdiyi gәlincik. Çantanın ağzını bağlayanda yadına düşdü ki, çimәrlik paltarı yaddan çıxıb.

-Mamulya, mәnim qırmizi rәngli çimәrlik paltarımı görmәmisәn? -Lamiyә anasını sәslәdi.

-Yox, -anası eyvandan qısa cavab verdi.
Nәhayәt, evi әlәk-vәlәk eliyәndәn sonra qız istәdiyini tapdı vә anasını tәlәsdirdi.
-Nә olub, hara tәlәsirsәn? Qoy atan gәlsin gedәrik, -ana qızını sәbirsizlikdә günahlandırdı.

Qızın atası idarәlәrin birindә mühasib vәzifәsindә çalışırdı. İşindә böyük bir sәhvә yol vermişdi. Balaca bir sәhnәnkarlığı ucbatından firma külli miqdarda pul itirmişdi. Bu sәbәbdәn dә, sakitcә dayanıb özündәn çıxmış müdirin anqırtısına qulaq asırdı. Bir söz deyә bilmirdi, çünki müdir bu dәfә haqlı idi. Qanı yaman qaralmışdı, elә hәr ikisinin. İki saatdan çox çәkәn әsәbi, gәrgin söhbәtdәn sonra maşına minib evә qayıtdı.

Lamiyә mәtbәxdә anasına kömәk edirdi. Qapının zәngi çalınanda qız qaçaraq cәftәni qaldırdı.

-Salam ata, hardasan, bayaqdan sәni gözlәyirik.

-Oğraş! –İşdә tökә bilmәdiyi hirsini evdә boşaltdı.

-O kimdi? -Lamiyә zarafatyana soruşdu.
-Nә isә, yığışın gedәk.

Bakı Sumqayıt yolunda idilәr. Hava artıq qaralmışdı. Lamiyә adәti üzrә başını maşının pәncәrәsinә söykәyib yola baxırdı vә hәr dәfә Sumqayıta gedәndә demәk olar ki eyni mәnzәrәylә üzlәşirdi. Yenә dә yolun qırağında fahişәlәr o tәrәf-bu tәrәfә gәzişırdılәr. Sumqayıt yoluna qonan bu kәpәnәklәr evsiz-eşiksiz, yaxud da yolda azıb qalmış insanları xatırladırdı. Bu zaman Lamiyә düşündü: “Görәsәn onlar hәyatda xöşbәxdirlәr?” Birdәn hansısa bir müdrük insanın sözlәri yadına düşdü: “Xöşbәxtlik insanın keçirdiyi vәziyyәtdir.” Doğurdan da bu belәdir. Xöşbәxtlik daimi ola bilmәz. Hәr bir insan, sәnәtindәn, yaşından, hәyatda qarşılaşdığı çәtinliklәrdәn asılı olmayaraq bu hisslәri keçirir. Yeri gәlmişkәn, hәr bir insan xöşbәxt olmağa layiqdir, hәtta fahişә dә.

Nәhayәt, mәnzil başına çatdılar. Lamiyәnin nәnәsi hәyәt evindә yaşayırdı. Hәmişә deyirdi ki, bina evlәri insan ömrünü azaldır. Nәnә hәmişә onları hәyәtdә qarşılayırdı. Ancaq bu dәfә xәstә olduğundan, hәyәtә çıxacaq halı qalmamışdı. Lamiyә nәnәsinin yanına qaçıb, onu qucaqladı. İndi ona qulluq etmәyin әsl vaxtıydı. Tez mәtbәxә keçib limonlu çay hazırladı. O, nәnәsini çox istәyirdi. Hәr dәfә gәlәndә nәnәsini zәhmәt çәkmәyә qoymurdu. Qız canfәşanlıqla nәnәsinin bütün işlәrini görürdü. Onun yatağa düşmәsi nәvәsinә pis gәlirdi. Belә baxanda nәnәsinin elә bir ciddi xәstәliyi yox idi. Sadәcә olaraq yaş öz sözünü demәyә başlamışdı. Hәrәkәti azalmış, tәnbәllik onu basmışdı. Qollarının, ayaqlarının ağrısından şikayәtlәnirdi.

Axşamtәrәfi qızın valideynlәri evә döndülәr. Lamiyә isә uzun müddәtә gәlmişdi, tәtilini burada keçirәcәkdi. Qız çantasını açıb evdәn gәtirdiyi paltarlarını bir-bir nәnәsinә göstәrmәyә başladı. Uşaq kimi birini soyunub o birisini geyinirdi. Elә bil nәnәsinin kefini açmaq, başını qatmaq istәyirdi. Bir azdan başları söhbәtә qarışdı. Lamiyә nәnәsinә hәr şeydәn, qonşulardan, oxuduğu kitablardan, yoldaşlarından söhbәtlәr eliyirdi. Nәnәsi dә nәvәsinә hәvәslә qulaq asır, hәrdәn dә ona öyüd-nәsihәt edirdi. Artıq çox gec idi. Yan- yörәdәki evlәrin işıqları sönmüşdü.

Sәhәr hәlә tam açılmamışdı. Hәyәtdәki xoruzlar tüklәrini qabardaraq banlamağa hazırlaşırdılar ki, telefon sәsi onları qabaqladı. Lamiyә әvvәlcә bu sәsә әhәmiyyәt vermәdi, o biri böyrü üstә çevrildi, ancaq telefonun bu qәdәr davamlı zәng çalması qızın yuxusunu tamam dağıtdı. Yerindәn qalxıb telefona tәrәf getdi. Dәstәyi götürmәzdәn qabaq divardakı saata baxdı. Saat beş tamamı göstәrirdi. “Görәsәn sәhәrin bu vaxtı kim olar?” -Lamiyә bu fikirlәrlә dәstәyi qaldırdı. Xәttin o biri ucundan bir kişi sәsi eşidildi. Özünü polis kapitanı kimi tәqdim edәn sәs Lamiyәnin valideynlәrinin adlarını çәkdi. “Siz onları tanıyırsınızmı”, – soruşduqdan sonra lәngimәdәn evә gәlmәsini xahiş etdi. Lamiyә nә baş verdiyini soruşsa da sәs ona heç bir açıqlama vermәdi. Elә bir ciddi şey olmadığını deyib, dәstәyi asdı. Lamiyә çox narahat qaldı. Tez geyinib, nәnәsini oyatmadan evdәn çıxdı. Tәlәsik özünü yaxınlıqdakı dayanacağa çatdırdı vә Bakıya gedәn avtobuslardan birinә mindi. Yüz metr getmişdi ki, sürücüdәn avtobusu saxlamağı xahiş etdi. Düşdükdәn sonra tez әliylә bri taksi saxlatdı, әylәşdi vә tәcili Bakıya sürmәsini deyәrәk onu tәlәsdirdi.

Evә çatdıqda Lamiyәnin keçirdiyi hәyәcan birә-beş artdı. Mәnzilin qarşısında xeyli adam toplaşmışdı. Evә keçmәk istәyirdi, ancaq qapının qarşısında dayanan polis onu saxladı. Nәhayәt, qız bu evdә yaşadığını dedikdәn sonra polis kәnara çәkilib ona yol verdi.

-Nә olub burda?! -Lamiyә qışqırdı.

Dörd ulduzlu bir paqon qızı kәnara çәkib hәr şeyi olduğu kimi, daha doğrusu hadisә yerindә gördüklәrini ona danışdı. Lamiyә onu sәsindәn tanıdı. Bu, telefonla ona zәng edәn hәmin polis kapitanı idi.

-Axı kimә lazımdı onları öldürmәk? –Qız göz yaşları axıdırdı. Bir qәdәr sonra Lamiyә özünü әlә alaraq sakitlәşdi. Polis kapitanından hadisәni bir daha tәfәrrüatı ilә danışmasını istәdi. Kapitan әvvәl dediklәrini bir daha tәkrarladı. Ancaq bu dәfә daha әtraflı.

-Dünәn gecә on iki radәlәrindә sәnin valideynlәrin evә qayıdırdılar. Atan qapını açmaq istәyәndә, onu artıq açıq görür. Onlardan qabaq kimsә evә soxulmuşdu. İçәri keçәndә qapının arxasında gizlәnәn bir nәfәr qadının, yәni anavın belindәn bıçaqla güclü zәrbә endirir. Atan sәs eşidib arxaya baxanda üzü maskalı bir adam görür. Qatil cibindәn iki revolver çıxarır. Danışmadan birini atana uzadır. Sonra onu, bilmirәm deyәsәn rus ruletkası oynamağa mәcbur edir. Ancaq deyәsәn atan onu vura bilmişdir. Yerdә qatilin qan lәkәlәrini aşkar etmişik. Bir dә bıçağın qulpunda onun әl izlәri var. Ancaq hәlә ki, qatilin şәxsiyyәti bizә mәlum deyil. Qonşuların dediyinә görә paralel şәkildә iki atәş sәsi eşidilmişdi. Yәqin güllәnin biri ona dәymişdir. Hadisә belә olub…

Hәr ikisi susdular. Bir azdan kapitan yenә davam etdi.

-Qonşular sәs-küyü eşidәn kimi polisә zәng vurublar. Bütün bunları mәnә anan danışdı. Biz onu xәstәxanaya aparanda hәlә sağ idi, amma… O çoxlu qan itirmişdi.

Lamiyә tәzәdәn hönkür-hönkür ağlamağa başladı. Bәs indi necә olacaq, -deyә qız qışqırdı.

-Ağlama, onsuz da hamımız nә vaxtsa ölәcәyik, -o qıza tәskinlik vermәk istәdi. Ancaq bu sözlәr nәsә bir az yerinә düşmәdi.

Artıq ekspert qrupu öz işini bitirmәk üzrә idi. Evdә elә bahalı bir şey itmәmişdi. Görünür, cinayәti törәdәn şәxsin, polislәrin diliylә desәk, evi yığışdırmağa vaxtı olmayıb vә yaxud mәqsәdi başqa imiş. Protokol tәrtib edildi. Sonradan polislәrdәn biri cinayәt törәdilәn otaqda fotokamerayla bir neçә şәkil çәkdikdәn sonra işlәrini bitmiş sayıb getdilәr.

Lamiyә otaqda tәk qaldı. Tәk, tәnha. Şokdan hәlә ayılmamışdı. Suallar beynindәn ildırım sürәtilә ötürdü: Görәsәn, biz Sumqayıta getmәsәydik belә olacaqdı? Anamla atam evә tez qayıtsaydılar onlar sağ qalardı? Bәlkә Sumqayıtda qalsaydılar bu hadisә baş vermәzdi?

Bu zaman qapının zәngi çalındı. Qızın ürәyi az qala dayanmışdı. Kim olar görәsәn? Hәmin anda qorxusu çәkildi. Lamiyә qapını soruşmadan açdı. O artıq heç nәdәn qorxmurdu. Olan olmuşdu. İtirmәyә daha heç nәyi qalmamışdı. Sizә kim lazımdı, deyә tanımadığı adamdan soruşdu.

-Salam, mәn müxbirәm. Baş verәn hadisәdәn bir material hazırlamaq istәyirәm.
-Rәdd ol burdan! -Lamiyә qışqırdı.
Yerindә çaşıb qalmış müxbir bilmәdi ki nә cavab versin. Doğrudan da heç müxbirin yeridi? Bu lap toydan sonra nağaraya bәnzәyir. Bu ağır dәqiqәlәrdә Lamiyәnin yadına bir zaman baxdığı Kika filmi düşdü. Müsahibә almaqdan ötrü hәr şeyә gedәn müxbir qız sonda özü cinayәtin qurbanı olmuşdu. Bu müxbir tayfası doğurudan da belәdir. Material әldә etmәkdәn ötrü nәyә desәn gedәndilәr. Lamiyә dә gәlәcәkdә bu peşәnin sahibi olacaqdı. Birdәn-birә onun qәlbindә bu sәnәtә nifrәt hissi baş qaldırdı.

Yeddi gün qız evdәn bayıra çıxmadı. Acından ölmәsin, deyә binanın yanındakı dükandan әrzaq almağa düşürdü. Bu anlarda Lamiyә bütün qayğılarını, gәlәcәyi ilә bağlı işlәrini unutmuşdu. Heç nә etmәk istәmirdi. Dostlarıyla görüşmürdü, telefon zәnglәrinә cavab vermirdi. Universitetdә dәrslәri heç yadına da düşmürdü. Keçirdiyi qapalı hәyat onu yaman üzürdü. O, valideynlәrinin xiffәtini çәkirdi. Onlarsız yaşamaq çәtin idi, çox çәtin, lap cәhәnnәm әzabıydı. Amma hәyat davam edirdi. Zaman da bütün yaralara mәlhәm idi. Hәr şey hәlә qabaqdadır, deyib Lamiyә özünә tәskinlik verirdi. Üz vermiş kәdәrlә, qәlbinin dәrdiylә baş-başaydı Lamiyә.

Bir sәhәr yuxudan erkәn oyandı. Pәncәrәni açıb hәyәtә boylandı. Sәhәrin xoş havası üzünü, boyun-boğazını oxşadıqca qәlbinә çoxdan unutduğu bir rahatlıq dolurdu. Sәhәr yemәyini yeyib dәrsә yollandı. Universitetin hәyәtinә girdi. Orada tәlәbә gözә az dәyirdi. O tәrәf-bu tәrәfә baxaraq qrup yoldaşlarını axtardı, ancaq heç kimi görmәdi. Hә, dәrs başlamışdı. Hәmişә tәlәbә sәsindәn ağız deyәni qulaq eşitmәyәn mәrtәbәlәri qalxmağa başladı. Dәrs keçdiklәri auditoriyanı taparaq qarşısında dayandı. Dәrindәn nәfәsini dәrib, qapını döymәdәn açdı. Sәsә müәllim çevrildi. Bütün nәzәrlәr dә qıza dikildi.

-Dәrslәri buraxmağın az deyil, hәlә gecikirsәn dә, -müәllim qızı mәzәmmәt etdi.

Lamiyә qüssәli, küskün halda keçib axırıncı sırada özünә yer tapdı. Qız uzun ayrılıqdan sonra yoldaşlarının arasında özünü narahat hiss edirdi. Ön sıraların birindә oturan Şәkәr әl hәrәkәtlәriylә nә baş verdiyini Lamiyәdәn soruşdu. Cavabında isә onun başını sağa-sola yellәdiyini gördü. Auditoriyada yalnız müәllimin sәsi eşidilirdi. Tәlәbәlәr isә özlәrinә lazım olan qeydlәri edirdilәr. Onlar çox aktivlik göstәrirdilәr. Lamiyә dә onlara qoşulmağa çalışırdı. Görünür onun dәrslәri buraxması vә daxilindә keçirdiyi sıxıntı digәrlәri kimi çalışmağa imkan vermirdi. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq o möhkәm olmağa çalışırdı.

Tәxminәn bir saatdan sonra zәng çalındı. Bundan istifadә edәn Şәkәr ondan nә üçün bu qәdәr dәrs buraxdığını soruşdu. Lamiyә yenә dә zәiflik göstәrmәdi. Sumqayıtda, nәnәsinin yanında qaldığını dedi.

-Mәnsә sәnә zәng vururam, telefona cavab verәn yoxdu. Bәs evdәkilәr hardaydı? –Şәkәr ondan әl çәkmәdi.

-Sumqayıtda. Bir hәftәdir ki biz orda qalırıq. Sәn mәnimlә kitabxanaya gedә bilәrsәn? – Lamiyә söhbәtin istiqamәtini dәyişdi.

-Hәftә sonu gedәrik. Bu gün işim var.

Günü tәyin edib universitetin hәyәtindәki kafeyә düşdülәr. Onlar orada bolluca söhbәtlәşdilәr.

Axşam saat doqquz oldu. Lamiyә evdә tәk-tәnha televizorun qarşısında, divanda uzanmışdı. Heç nәyә marağı yox idi. Fikirlәşdi ki nәnәsinә zәng vursun. Onun baş verәnlәrdәn xәbәri yox idi. Ürәyi xәstә olduğu üçün ondan bu ağır xәbәri gizlәtmişdilәr. Bilirdilәr ki o, oğlunu çox istәyirdi. Oğlunun qara xәbәrinә ürәyi dözmәzdi. Özünü әlә alıb nәnәsinә zәng çaldı. Nәnәsinin sәsi zәif gәlirdi. Bir gәdәr hal-әhvaldan sonra Lamiyә dәstәyi asdı. Asan kimi telefon zәng çaldı. Bu Vüsal idi. Bir hәftә ayrılıqdan sonra qızla dialoq qurmaq istәyirdi. Amma Lamiyә onu çox intizarda saxlamadı. Oğlanın rәdd cavab alması qızı da mәyus etdi.

9

-Lamiyә, bir az tez ol, universitetә gecikirsәn -ana qızını tәlәsdirdi.

Lamiyә Bakı Dövlәt Universitetinin jurnalistika fakültәsinin birinci kursunda oxuyurdu, on sәkkiz yaşı vardı. Gözәl, yaraşıqlı bir qız idi. Hәyatının bәxtәvәr günlәrini yaşayırdı. Ürәyindә gәlәcәklә bağlı şirin arzuları vardı. Ona elә gәlirdi ki, bütün ömrü boyu belә xöşbәxt, qayğısız yaşayacaq…

-Mәn getdim, -anasıyla sağollaşıb evdәn çıxdı.

Metrodan çıxanda rәfiqәsiylә rastlaşdı vә bir yerdә Universitetә getdilәr. Yolda hәmişәki kimi söhbәt ixtisas müәllimlәrindәn düşdü. Onun әdalarını, hәrәkәtlәrini yada salıb, gülüşdülәr, dalısıyca o ki var danışdılar. Qarşıdan gәlәn semestr imtahanları yaxınlaşdığından qızlar hәm dә hәyәcanlı idilәr. Universitetin hәyәtinә daxil olanda:

-Amma Vüsal sәndәn gözünü heç çәkmir ha, bütün günü burda bitib sәni gözlәyir, – Şәkәr onun böyründәn çimdiklәdi.

Lamiyә nazlana-nazlana yoluna davam etdi.

Binanın hәyәtindә tәlәbә әlindәn tәrpәnmәk mümkün deyildi. Birinci növbә ikinciyә qarışmışdı. Kimisi kitab oxuyur, kimisi dә elә-belә dayanıb tәnәffüsün istirahәt dәqiqәlәrindәn zövq alırdı. Bir dәstә oğlan bir küncә çәkilәrәk siqaret çәkirdi. Vüsal da onların arasında idi. Ara vermәdәn gözlәrinin düz içinә baxırdı, sanki öz yarısını tanımışdı. Bu qızda nәsә vardı. Onun bircә gәlişi oğlanın qәlbini әsdirirdi. Yәgin elә bu, sevgi idi. O, hәmişә gözlәnilmәdәn gәlir vә sәni ağlına gәtirmәdiyin insandan asılı edir.

Zәng sәsi eşidildi. Binanın qarşısındakı izdiham yavaş-yavaş seyrәlmәyә başladı. Lamiyә auditoriyaya daxil olanda tәlәbәlәr artıq yerbәyer olmuşdular vә müәllimin mühazirәsinә qulaq asırdılar. Әslindә onlar bunu etmirdilәr. Çünki üzlәrindәki ifadәdәn sezmәk heç dә çәtin deyildi. Müәllim dә bunu başa düşürdü, sadәcә üzә vurmurdu. O da digәr müәllimlәr kimi dәrsini tez yola vermәyә çalışırdı.

Bu anda müәllim Lamiyәni gördü vә başı ilә keçib oturmasına işarә etdi. O, geniş otaqda tәlәbәlәrin arasında özünә yer tapıb әylәşdi. Yan-yörәsinә baxdı. Auditoriya bütünlüklә dolmuşdu. Әlli nәfәrlik auditoriya qarışqa yuvasına bәnzәyirdi. Görünür, dekan bu dәfә tәlәbәlәrin ipini yığa bilmişdi. Dәrs doğurudan da darıxdırıcı idi. Jurnalistikanı digәr elmlәrlә әlaqәlәndirmәyә çalışan müәllim ağzına gәlәni danışırdı. Hiss olunurdu ki mühazirәçi vaxtı öldürmәyә çalışır. Tez-tez mövzudan kәnara çıxırdı. Lamiyә müәllimin baxışlarına tuş qәlmәsin deyә, dәftәrlә qәlәm çıxarıb özünü yazantәhәr göstәrdi. Qız başını qaldıranda baxışları qarşıdan ona zillәnmiş bir cüt gözә sataşdı. Sәn demә Vüsal da onunla bir fakültәdә oxuyurdu. Sәn bir işә bax, neçә aydır dәrsә gәlir amma ona bircә dәfә dә fikir vermәmişdi. Lamiyә başını ora-bura çevirәndә onların baxışları yenә dә qarşılaşdı.

Bir azdan tәnәffüs başlandı. Bircә anda elә bil qarışqa yuvasına çöp saldılar. Auditoriyada elә basabas düşdü ki, elә bil kimisә tutub saxlayacaqdılar. Heç kәs burda qalmaq istәmirdi. Sanki dәrsә girdiklәrinә peşiman olmuşdular tәlәbәlәr. Ancaq neylәsinlәr, qaibdәnsә dәsrdә yuxulamaq daha sәrfәliydi. Uşaqlar bir-birinә dolaşa-dolaşa azadlığa can atırdılar.

Hava qaralmağa doğru gedirdi. Lamiyә universitetin çıxışında rәfiqәsini axtardı, ancaq tapmadı. Qәrara gәldi ki metroya tәk getsin. Universitetin hәyәtindәn çıxmışdı ki, Vüsalı gördü. Bildi ki onu gözlәyir. Görünür, nә vaxtdandır yolunun üstünә çıxır, ancaq indiyә qәdәr ona yaxınlaşmağa cürәt etmәmişdi. Lamiyә aradakı utancaqlığı götürmәkdәn ötrü Vüsalın düz yanından ötdü vә bir neçә addımlıqda dayandı. Çevrilib oğlanın düz gözlәrinin içinә baxdı, sanki ona yaxınlaşmasını istәyirdi. Çaşqınlıq içindә qalan oğlan bir anlıq özünü itirdi, ancaq bunu büruzә vermәdi. Yaxınlaşdı vә:

-Bәs sәnin rәfiqәn hardadı? –Münasibәtlәrindә rәsmiyyәt olmasın deyә, Vüsal ona sәnlә müraciәt etdi.

-O, bu gün mәni qәsdәn tәk qoyub, -Lamiyә zarafatyana cavab verdi.

-Mәn özüm dә metroya gedirәm, istәyirsәn bir yerdә gedәk.
-Sәn hardan bilirsәn ki, mәn metroya gedirәm?
-Bütün universitet ora gedir. Başqa yol yoxdu ki.

-Hә, doğurdan da…
-Bilirәm, Sumqayıtda yaşayırsan.
-Hardan bildin? –Lamiyә tәәccüblә oğlana baxdı.

-Dәfәlәrlә sәni evinizә ötürmüşәm, hiss etmәmisәn.
Qızın ürәyi әsdi, isti bir hәyәcan varlığını bürüdü. Bu nә qәdәr xoş idi.
-Daha özümü gizlәdә bilmәdim. Lamiyә, sәndәn xoşum gәlir.
Lamiyә utanmağını şirin bir hәb kimi udub, oğlana gülümsündü.
-Mәnim dә sәndәn xoşum gәlir.
Söhbәtlәşә-söhbәtlәşә metroya girdilәr. 28 may stansiyasında Lamiyә burdan belә özü gedәcәyini bildirdi. Ayrıldılar.
Axşam saat on bir olardı. Lamiyә şam yemәyini gec yemәyә vәrdiş etmişdi. Masa arxasına keçib, yemәyә tәzәcә başlamışdı ki, telefon zәng çaldı. Dәstәyi anası götürdü.
-Gәl Lamiyә, sәni istiyillәr. –Divanda uzanan ananın qulağı qızında idi.
Lamiyә toyuq budunu әlindәn qoymayaraq telefona yaxınlaşdı. Yemәyini yarımçıq qoymağı sevmirdi, ancaq bununla belә cazibәdarlığını itirmәmәk üçün yediyi normanı gözlәyirdi. Dәstәyi götürdü.

-Salam Şәkәr, nәtәrsәn?

-…
-Oğlan? Nә olub ki?

-…

-Hә, mәn Vüsalnan idim. O mәni ötürdü. Bәs sәn hardaydın?
-…
-Yaxşı, mәn indi danışa bilmirәm, –astadan dedi.- Sabah görüşәndә sәnә hәr şeyi danışaram, sağ ol.
Lamiyә dәstәyi goyan kimi anası başladı:
-Lamiyә, o nә oğlandı belә?
-Heç, institut yoldaşımdır, –deyib qız anasını otaqda tәk qoydu.
Sәhәrisi gün yenә dә adәti üzrә qızlar metronun çıxışında görüşüb universitetә yollandılar. Yol boyu axşamdan yarımçıq qalmış söhbәtә qayıtdılar. Lamiyә Vüsalla görüşünü tәfәrrüatınacan danışdı. Qız bu görüşdәn çox mәmnun idi. Çünki münasibәtlәri qarşılıqlı idi. Sonra Şәkәr Azәrbaycan kinoteatrında nümayiş olunan Pedro Almodovarın Kika filminә baxmaq istәdiyini dedi. Lamiyә isә Pedro adlı rejissor tanımırdı vә onun heç bir filminә baxmamışdı. Buna baxmayaraq kinonu sevdiyi üçün onunla getmәyә razı olduğunu bildirdi. Film hәlә bir hәftә nümayiş olunacaqdı. Odur ki, qızlar cümә günündә kinoteatra getmәyi qәrarlaşdırdılar.

Hәftә tez gәlib keçdi. Artıq rәfiqәlәr kassanın qarşısında dayanıb öz növbәlәrini gözlәyirdilәr. Birdәn Şәkәr qarşıda, әlindә bilet tutan oğlanı tanıdı vә sakitcә qızın qulağına nәsә pıçıldadı.
Hә, Vüsal da burada idi. Onu Sumqayıtda yaşayan dostu Pepito dartıb gәtirmişdi.

Vüsalın Pedrodan acığı gәldiyini dostuna nә qәdәr desә dә Pepitonu fikrindәn döndәrә bilmәdi. Mıx kimi dayanıb, filmә baxmasa çox şey itirәcәyini deyirdi. Söhbәt әsnasında Vüsal arxaya dönәndә Lamiyәni gördü, necә sevindisә Pepitoya bildirdi ki, bu gündәn o, Pedro Almodovarın bütün filmlәrinә baxacaq, xüsusilә dә Kikaya. Bu sözü deyib növbәdә dayanmış qızlara yaxınlaşdı.

-Salam Lamiyә, necәsәn? Sәn dә deyәsәn Pepito kimi yeddinci sәnәtin fanatısan.
-Pepito kimdi? -Lamiyә soruşdu.
-Pepito mәnim dostumdur, -deyib oğlanı yanına çağıraraq qızlarla tanış etdi.
Pepito elә çatan kimi görüşmәyә macal tapmamış әl hәrәkәtlәriylә emosional şәkildә ispan filmlәrindәn, ispan aktyorlarından, rejissorlarından danışmağa başladı. Sanki kino haqqında bilgilәrini elә kassanın qarşısındaca nümayiş etdirmәk fikrindәydi. O, söhbәtlәriylә qızları yaman әylәndirirdi.

Pepito çox danışdı, sonda fikrini tamamlamaq istәdi:

-Deyillәr Pedro Almodovar çox mәnәviyyatsız bir insandır. Mәn şәxsәn buna inanmıram.

Bu zaman kassir biletlәrin qurtardığını elan etdi. Qızlar çox mәyus oldular. Pepitonun Pedro Almodovarı belә tәriflәmәsindәn sonra heyifslәnmәyib neylәyәsәn.

-Bәs indi necә olsun? -Lamiyә tәәssüflәndi.

-Pepito, ağlıma bir fikir gәlib, -deyә Vüsal dostunun qolundan yapışıb onu qırağa çәkdi.- Gәl bu biletlәri verәk onlara qoy baxsınlar. -Vüsal onun kino xәstәsi olduğunu yaxşı bilsә dә cәhd etdi.

-Başına at tәpib? Baxsınlar nәdi? Mәn Pedro Almodovarı onlara dәyişmәrәm.

Qısa, ancaq şiddәtli mübahisәdәn sonra nәhayәt, Vüsal onu razı sala bildi. Adәtәn Pepitonu fikrindәn döndәrmәk müşkül olur, lakin bu dәfә onu filmdәn belә asanlıqla qırmağa Vüsal özü dә inanmadı. Qızların yanına döndülәr vә biletlәri onlara uzatdılar. Әvvәlcә qızlar razı olmasalar da, sonda Şәkәr öz tәklifini bildirdi.

-Bәlkә Lamiyәylә Vüsal baxsınlar biz isә gedәk? -deyib sözünü Pepitoya ünvanladı.

-Problem yoxdur, deyib, Pepito razılaşdı.

Bir qәdәr söhbәt etdikdәn sonra filmdәn mәhrum olmuşlar çıxıb getdilәr. Vüsal isә qızla seans zalına keçdı. Onların yeri zalın son sıralarında idi. Burada adәtәn sevgililәr әylәşirdi. Ancaq Vüsal qızla yaxınlaşmaq üçün yaranmış imkandan istifadә etmәyi düşünmürdü. Filmin başlanmasına bir neçә dәqiqә qalmışdı. Vaxtı öldürmәkdәn ötrü ordan-burdan söhbәt etdilәr. Nәhayәt, film başladı. İkisi dә alüdәliklә baxırdılar. Hadisәlәr çox maraqlıydı.
Doğrudan da tәsirli bir film idi. Adicә, qızın zorlanması sәhnәsi düz iyirmi dәqiqә çәkdi. Burada ideya zorlanmada, yaxud da cinayәtkarlıqda deyildi. Filmin mәnası bәzi müxbirlәrin müsahibә almaqdan ötrü hәtta cinayәt törәtmәyә, insan hәyatına son qoymağa hazır olduqlarından bәhs edirdi.

Tәxminәn bir saatdan artıq çәkәn film qurtardı. Murdar, iyrәnc sәhnәlәrdәn tәsirlәnәn tamaşaçılar zalı tәrk etmәyә başladılar. Kinoteatrın çıxışında Vüsal Lamiyәni kofe içmәyә dәvәt etdi. Qız onun bu tәklifini qәbul etdi. Bu zaman onların nәzәrini kino afişalarının altında oturmuş evsiz-eşiksiz bir kişi cәlb etdi. O, әlindәki kolbasa-çörәyi yeyir, arabir dә Koka-koladan qurtulladırdı. Lamiyә yaxınlaşıb ona pul vermәk istәdi. O isә tәşәkkür edib pulu rәdd etdi. Onların kinoteatrdan çıxdığını görәn qoca başladı nә başladı:

-Deyillәr Pedro Almodovar çox mәnәviyyatsız bir insandır. Şәxsәn mәn belә fikirlәşmirәm. Düzdü, onun filmlәrinә baxanda hansısa bir mәnәviyyatdan danışmaq gülünc olardı, necә ki, Takones lexanos, Mal edukasion, La ley del deseo. Bu filmlәrdә olan mәnәviyyatsızlıq kifayәt qәdәrdi. Kika filmindә isә bu o qәdәrdi ki, day ondan o tәrәfә olmur. Düzdü sonrakı filmlәrdә o, bu kriteriyanı azaltsa da, Able kon eya, Todo sobre mi madre filmlәrindә olduğu kimi yenә dә dediyim bu cәhәti görmәk olar. Volver filmindә oynayan Penelope Kruz-un bioloji qızı eyni zamanda onun doğmaca bacısıdır. Tәsәvvür edirsiz bu nә demәkdi? Buna baxmayaraq onun çәkdiyi filmlәrin hamısı belә deyil. Karne tremula filmindә isә mәnәviyyatsızlıqdan heç әsәr-әlamәt belә yoxdur. Düzdür, erotik sәhnәlәr var, ancaq bu tәmiz mәhәbbәtdir. Mәncә o, istedadlı rejissordur.

Kişi danışığına ara verәn kimi Vüsal ona nuş olsun deyib, Lamiyәnin qolundan dartdı. Bir qәdәr aralanmışdılar ki:
-Tәәssüf ki, bizdә kinomaniya sözünü heç kim işlәtmir, -evsiz-eşiksiz arxadan qışqırdı.

Vüsal cavab vermәsә dә çönüb arxaya baxdı vә onlar yollarına davam etdilәr.

-Sәn bilirsәn o, bizdәn niyә pul götürmәdi? -Vüsal ritorik sual verdi.- Çünki dilәnçilәrdәn fәrqli olaraq belәlәri ikiüzlü olmurlar. Mәnә elә gәlir ki onlar başqalarından pul götürmәyi özlәrinә sığışdırmırlar. Dilәnçiyә nә var ki. İşlәmәk istәmir, pul dilәnmәk isә qazanmağın әn asan yoludur.

Yaxınlıqdakı kafedә oturub kofe sifariş etdilәr. Yenә bayaqkı qocadan danışdılar. Vüsal Pepitonun özünәmәxsus tipliyindәn epizodlar danışaraq Lamiyәni xeyli güldürdü.

-Deyirәm, Pepitonun da aqibәti deyәsәn belә olacaq. –Vüsal dostundan başladığı söhbәtә yekun vurdu.

-Kika-dansa o evsiz, mәnim daha çox xoşuma gәldi -Lamiyә zarafatından qalmadı.

10

Günәş evlәrin arxasına çәkilib çoxdan gözdәn itmişdi. Lamiyә maşının arxa oturacağında başını pәncәrәyә söykәmişdi. O, hәr hәftә olduğu kimi bu gün dә valideynlәriylә Sumqayıtda yaşayan nәnәsinә baş çәkmәyә gedirdi. İndi dә ordan qayıdırdılar. Yol boyu şütüyәn maşınların işıqları sol tәrәfdә oturan balaca qızcığazın gözlәrini qamaşdırırdı. Elә bil xәyala dalmışdı. Qabaqda oturan valideynlәri öz aralarında mәişәt qayğılarından danışırdılar. Ancaq qız öz alәmindә olduğundan onların danışıqlarına әhәmiyyәt vermirdi. Maşın ötüb keçdikcә Lamiyә yol qırağında dayanan qısa yubkalı qızlara baxırdı. Avqust ayı olduğundan bu dәfә onlar hәmişә göründüyündәn çox idilәr. Bakı-Sumqayıt yolunu bәzәyәn bu “quşlar” gecәnin zülmәtindә kaftarlar kimi peyda olurdular. Birdәn Lamiyә sükan arxasında oturan atasından soruşdu.

-Ata bu arvatdar kimdilәr?
-Sәn onu anandan soruş, -atası zarafatca dedi.
Anası bu sözlәrә әhәmiyyәt vermәdi. Әrinin xasiyyәtinә bәlәd olduğundan cırnamadı. Ancaq iradından da qalmadı.
-Bәsdi dә, uşağın yanında belә sözlәr danışma.
Ata hәlә arvadını qıcıqlandırmaq üçün söhbәti uzatmağa çalışdı.
-Onlar transvistitdilәr.
Yolun qırağında dayananlar fahişә olsalar da, aralarında qadın paltarı geyinmiş kişilәrә dә rast gәlmәk olardı. Düzdür, onları bir-birlәrindәn ayırmaq asan deyildi. Ancaq mәlum mәsәlә idi ki orda transvistitlәr dә yığışırdı.

-Transistit nәdi? Lamiyә gülә-gülә atasından soruşdu.
-Bilirsәn qızım, bәzi kişilәr arvad paltarı geyinmәyi xoşlayır, -atası cavab verdi.

Lamiyәnin bu sözlәrә gülmәyi tutdu.
-Qızım, atana fikir vermә zarafat eliyir. O, içәndә hәmişә belә olur. –Ana qızını özünә tәrәf çәkib saçlarını tumarlamağa başladı.
Lamiyә elә hey yola baxırdı. Orda dayananların hamısı hәr gün pәrvanә kimi axşamın düşmәsini gözlәyirdilәr. Kimin ağlına gәlәr ki, gecә saat on ikidә Bakı-Sumqayıt yolunda bu qәdәr canlanma olsun. Canlanma nә canlanma, әmәlli-başlı alver gedirdi. Hәr bir fahişәnin yanında bir maşın dayanmışdı. Elә bil ki, yol polisi onları yol hәrәkәti qaydalarını pozduqları üçün qırağa çәkmәyә göstәriş vermişdi. Әslindә isә polisin bütün bunlardan yaxşı xәbәri vardı. Gördüyü mәnzәrә beş yaşlı qızcığaz üçün maraqlı bir әylәncә idi.

Lamiyә sarışın, şıltaq bir qız idi. Anasının sözünә heç baxmırdı. Ondan soruşanda әn çox kimi istәyirsәn, atamı, deyә cavab verәrdi. Atası onunla çox yumşaq davranırdı. Qızının arzularını ürәyindә qoymurdu. Yәqin elә buna görә Lamiyә atasına belә bağlıydı.

Birdәn maşın dayandı. Qabaqda yol qәzası baş vermişdi. Hansısa pejo, markası bilinmәyәn maşını qucaqlamışdı. Xöşbәxtlikdәn ölәn-itәn olmamışdı. Ancaq hәr ikisi yaxşıca әzilmişdi. Yoldan keçәn maşınlar sürәtlәrini azaldaraq növbә ilә baş verәn mәnzәrәyә baxırdılar, sonradan isә öz yollarına davam edirdilәr.

-Son bir ayda bu neçәnci qәzadır ki, rastlaşırıq, –ana narahatlıqla deyindi.

Bu yol doğrudan da tәhlükәli idi. Çünki yenicә salınmış yolun bir hissәsi su borusunu tәmir etdirmәk mәqsәdiylә qazılmışdı vә heç bir yol işarәsi qoyulmamışdı. Gecә vaxtı çılpaq asvaltla şütüyәn maşınlar isә qarşıdakı tәhlükәdәn bixәbәr olduqlarından bu cür yol qәzalarına düşürdülәr. Belә bir qәza onların da başına gәlә bilәrdi. Ancaq Lamiyәnin atası sәriştәli sürücü olduğundan yolların hәr bir qarışına bәlәd idi.

Artıq Bakıya çatmışdılar. Evә yaxınlaşırdılar. Ana gördü ki, balaca Lamiyә yatıb vә ad günündә nәnәsinin ona bağışladığı, çox zaman özüylә gәzdirdiyi gәlinciyi isә ayaq altına düşmüşdü. Gәlinciyi götürüb başladı sığallamağa, sanki uşaqlığını yadına salırdı. Fikrliydi. Bir neçә dәqiqә әvvәl baş vermiş yol qәzası yadına düşdü.

Maşın dayandı. Artıq evә çatmışdılar.

Növbәti hәftә yenә nәnәyә baş çәkmәli idilәr. Ancaq bu hәftә belә olmadı. Lamiyәnin nәnәsi xәstәlәndiyi üçün nәzәrdә tutulduğu vaxtdan qabaq getmәli oldular. Axşamtәrәfi Sumqayıta yola düşdülәr. Lamiyә yenә xoşladığı yerdә, maşının arxa oturacağında başını pәncәrәyә söykәyib yola baxırdı. Bu dәfә yolda bir fahişә gözә dәymirdi. Görünür, hәlә tez idi, hava tәzәcә qaralmağa doğru gedirdi. Birdәn Lamiyә atasından soruşdu.

-Ata, bәs transistitdәr hanı?

Valideynlәri susub, matdım-matdım baxışdılar. Qızın gözlәnilmәdәn verdiyi sual daha çox ananı tәәccüblәndirdi vә qızcığazın gәlәcәk hәyatından nigaran saldı. O, bunu heç gözlәmirdi. Ana düşüncәlәr içindә yola baxdı. Görәsәn o, nә üçün bu sualı verdi? Bu adi uşaq marağı idi, yoxsa…

Məmməd Məmmədli

ULDUZ Jurnalı – 2010/10

autor

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

%s qoşulma

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.